नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ३ फेब्रुवारी - देशातील सोन्याच्या दरात होणारी प्रचंड वाढ आणि गुंतवणूकदारांची सोन्यासाठी लागलेली रांग यावर केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी महत्त्वाची प्रतिक्रिया दिली आहे. जागतिक स्तरावर निर्माण झालेली अस्थिरता आणि चलनांवरील कमी झालेला विश्वास हीच सोन्याच्या दरवाढीमागची मुख्य कारणे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
चलनांवरचा विश्वास उडाला?
अर्थसंकल्पोत्तर एका संवाद कार्यक्रमात बोलताना अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की, "सध्याच्या जागतिक परिस्थितीत गुंतवणूकदारांना कोणत्याही एका विशिष्ट चलनावर (Currency) पूर्ण विश्वास राहिलेला नाही. जेव्हा जागतिक बाजारपेठेत अनिश्चितता असते, तेव्हा सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे पाहिले जाते. आज जी सोन्याची धावपळ दिसतेय, ती गुंतवणूकदारांच्या याच साशंकतेचा परिणाम आहे."
जागतिक बँकांकडूनही सोन्याची साठवणूक
केवळ सामान्य गुंतवणूकदारच नव्हे, तर जगातील अनेक देशांच्या मध्यवर्ती बँकाही सध्या मोठ्या प्रमाणावर सोन्याची खरेदी करत आहेत. डॉलरसारख्या चलनांमधील चढ-उतारामुळे स्वतःचा परकीय चलन साठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी बँकांनी सोन्याचा आधार घेतल्याचे अर्थमंत्र्यांनी नमूद केले.
दरातील अस्थिरता आणि भारतीय बाजारपेठ
गेल्या काही दिवसांत सोन्याच्या दराने विक्रमी टप्पे ओलांडले आहेत. भारतात सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम १.८० लाखांच्या घरात पोहोचला होता, मात्र जागतिक घडामोडींनंतर त्यात काही अंशी घसरणही पाहायला मिळाली. या अस्थिरतेवर भाष्य करताना सीतारमण म्हणाल्या की, "जेव्हा गुंतवणूकदार सट्टेबाजी किंवा अतिउत्साहाने एखाद्या वस्तूमागे धावतात, तेव्हा बाजारात अशीच अस्थिरता निर्माण होते."
ठळक मुद्दे:
* अविश्वास: गुंतवणूकदारांचा प्रमुख जागतिक चलनांवरील विश्वास कमी झाला आहे.
* सुरक्षित पर्याय: अनिश्चिततेच्या काळात सोने हा आजही सर्वात 'सेफ हेवन' (Safe Haven) मानला जातो.
* बँकांची भूमिका: जागतिक मध्यवर्ती बँकांकडून सोन्याची आक्रमक खरेदी सुरू आहे.
* सट्टेबाजीवर नियंत्रण: शेअर बाजारातील 'F&O' (फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स) मधील सट्टेबाजी कमी करण्यासाठी सरकारने कर वाढवला असून, गुंतवणूकदारांनी शिस्तबद्ध गुंतवणुकीकडे वळावे, असा सल्लाही अर्थमंत्र्यांनी दिला.
सोन्याची ही झळाळी केवळ धातूची किंमत नसून ती जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अस्थिरतेचे प्रतीक असल्याचे अर्थमंत्र्यांच्या विधानावरून स्पष्ट होत आहे.