नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १२ एप्रिल - भारताच्या चित्ता पुनर्वसन प्रकल्पाने (Project Cheetah) आज एक सुवर्णक्षण अनुभवला. मध्य प्रदेशातील कुनो राष्ट्रीय उद्यानात नैसर्गिक अधिवासात मुक्त वावरणाऱ्या 'गामिनी' (KGP12) या मादी चित्त्याने चार सुदृढ बछड्यांना जन्म दिला आहे. विशेष म्हणजे, गामिनी ही स्वतः भारतात जन्मलेली दुसरी पिढी असून, तिने नैसर्गिक वातावरणात यशस्वी प्रजननाचा टप्पा गाठल्याने देशाच्या वन्यजीव संवर्धन इतिहासात नवा मैलाचा दगड रोवला गेला आहे.
प्रकल्पातील सर्वात मोठे यश
केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी समाज माध्यमावरून ही आनंदाची बातमी दिली. त्यांनी या घटनेचे वर्णन 'ऐतिहासिक टप्पा' असे केले आहे. गामिनी ही भारतात जन्मलेल्या चित्त्यांच्या पहिल्या वितातील (First Litter) दुसरे पिल्लू असून तिचे वय २५ महिने आहे. गेल्या एक वर्षापासून ती कुनोच्या जंगलात पूर्णपणे नैसर्गिक स्थितीत वावरत आहे.
"भारतात जन्मलेल्या मादी चित्त्याने नैसर्गिक अधिवासात बछड्यांना जन्म देण्याची ही पहिलीच घटना आहे. हे यश केवळ कुनो उद्यानाचे नसून संपूर्ण देशाच्या वन्यजीव संवर्धन प्रयत्नांचे फळ आहे."
— भूपेंद्र यादव, केंद्रीय मंत्री
बातमीची वैशिष्ट्ये आणि महत्त्व:
दुसरी पिढी यशस्वी: गामिनीचा जन्म भारतात झाला होता आणि आता तिने दिलेल्या बछड्यांमुळे भारतात चित्त्यांची तिसरी पिढी तयार होण्यास सुरुवात झाली आहे.
नैसर्गिक अनुकूलन: आफ्रिकेतून आणलेल्या चित्त्यांनंतर, भारतात जन्मलेले चित्ते येथील पर्यावरणाशी पूर्णपणे एकरूप झाले आहेत, हे या प्रजननातून सिद्ध झाले आहे.
प्रकल्पाचे उद्दिष्ट साध्य: भारतात चित्त्यांचे अस्तित्व केवळ टिकवणे नव्हे, तर त्यांची नैसर्गिक रितीने संख्या वाढवणे हे या प्रकल्पाचे मुख्य ध्येय होते, ज्या दिशेने हे मोठे यश मानले जात आहे.
टीम कुनोचे कौतुक
या ऐतिहासिक यशाबद्दल केंद्रीय मंत्र्यांनी कुनो राष्ट्रीय उद्यानातील वन्यजीव व्यवस्थापक, पशुवैद्यकीय पथक आणि अहोरात्र मेहनत घेणाऱ्या क्षेत्र कर्मचाऱ्यांचे (Field Staff) विशेष कौतुक केले आहे. त्यांच्या विज्ञाननिष्ठ व्यवस्थापनामुळेच चित्ते भारतीय वातावरणात यशस्वीपणे जुळवून घेत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
चित्ता पुनर्वसन प्रकल्पांतर्गत २०२२ मध्ये चित्त्यांचे भारतात पुनरागमन झाले होते. त्यानंतरच्या काळात घडलेली ही घडामोड भारतीय पर्यावरणाच्या दृष्टीने अत्यंत सकारात्मक संदेश देणारी ठरली आहे. सध्या गामिनी आणि तिचे चारही बछडे सुरक्षित असून वनविभागाद्वारे त्यांच्यावर लक्ष ठेवले जात आहे.
?s=20