नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ३१ जानेवारी - ट्रेन वेळेवर न आल्याने एखाद्याचे शैक्षणिक वर्ष वाया गेले, तर त्याची जबाबदारी कोणाची? असा प्रश्न अनेकदा उपस्थित केला जातो. मात्र, एका विद्यार्थिनीने याविरोधात दिलेल्या न्यायालयीन लढ्याला मोठे यश आले आहे. रेल्वे उशिरा आल्याने महत्त्वाची परीक्षा चुकलेल्या विद्यार्थिनीला तब्बल ९ लाख रुपये नुकसानभरपाई देण्याचे आदेश ग्राहक न्यायालयाने दिले आहेत.
नेमकं प्रकरण काय?
संबंधित विद्यार्थिनी ही एका महत्त्वाच्या स्पर्धा परीक्षेसाठी रेल्वेने प्रवास करत होती. रेल्वेच्या वेळापत्रकानुसार ती परीक्षेच्या वेळेपूर्वी पोहोचणे अपेक्षित होते. मात्र, तांत्रिक बिघाड किंवा इतर कारणांमुळे संबंधित ट्रेन अनेक तास उशिरा धावली. परिणामी, ही विद्यार्थिनी परीक्षा केंद्रावर वेळेत पोहोचू शकली नाही आणि तिचा महत्त्वाचा पेपर चुकला.
न्यायालयाचा महत्त्वपूर्ण निकाल
आपले शैक्षणिक वर्ष वाया गेल्याने विद्यार्थिनीने रेल्वे प्रशासनाविरुद्ध ग्राहक तक्रार निवारण आयोगाकडे धाव घेतली होती. यावर सुनावणी करताना न्यायालयाने रेल्वेचा हलगर्जीपणा ग्राह्य धरला.
सेवेतील त्रुटी: रेल्वेने प्रवाशांना वेळेत पोहोचवणे हे त्यांचे कर्तव्य आहे, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
नुकसानभरपाई: विद्यार्थिनीचे शैक्षणिक नुकसान, मानसिक त्रास आणि खटल्याचा खर्च विचारात घेऊन न्यायालयाने ९ लाख रुपयांची भरपाई मंजूर केली.
"रेल्वेचे वेळापत्रक हे केवळ कागदावर नसून, ते पाळणे ही रेल्वे प्रशासनाची कायदेशीर जबाबदारी आहे. प्रवाशांच्या वेळेचे मूल्य रेल्वेने जपलेच पाहिजे," असे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले आहे.
प्रवाशांसाठी महत्त्वाचा धडा
हा निकाल रेल्वे प्रवाशांच्या हक्कासाठी मैलाचा दगड मानला जात आहे. रेल्वेच्या दिरंगाईमुळे जर कोणाचे आर्थिक किंवा शैक्षणिक नुकसान झाले, तर ते आता ग्राहक न्यायालयाच्या माध्यमातून भरपाई मागू शकतात, हे या निकालाने सिद्ध झाले आहे