नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २१ जुलै - "कर्करोग, मधुमेह, लठ्ठपणा आणि जीवनशैलीशी संबंधित इतर असंसर्गजन्य आजारांच्या वाढत्या धोक्याला तोंड देण्यासाठी केवळ रुग्णालयांवर अवलंबून न राहता, आता देशव्यापी लोकचळवळ उभारण्याची गरज आहे," असे प्रतिपादन केंद्रीय विज्ञान व तंत्रज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी केले. आजारांचे लवकर निदान, योग्य वैद्यकीय सल्ला आणि पुराव्यांवर आधारित आरोग्यसेवा या त्रिसूत्रीवर या लोकचळवळीत भर दिला पाहिजे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
प्रख्यात शास्त्रज्ञ आणि विज्ञान व तंत्रज्ञान विभागाचे माजी वरिष्ठ सल्लागार डॉ. अखिलेश गुप्ता लिखित 'अनब्रोकन: माय बॅटल विथ कॅंसर ॲंड द वील टू लीड' (Unbroken: My Battle with Cancer and the Will to Lead) या पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात ते बोलत होते. डॉ. गुप्ता यांनी कर्करोगासारख्या गंभीर आजारावर अत्यंत धैर्याने मात केली असून, त्यांच्या या प्रेरणादायी प्रवासाचा गौरव करण्यासाठी वैद्यकीय, वैज्ञानिक आणि प्रशासकीय क्षेत्रातील मान्यवर या सोहळ्याला उपस्थित होते.
आरोग्यविषयक चुकीच्या माहितीचे मोठे आव्हान
कार्यक्रमात बोलताना डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी आरोग्य क्षेत्रातील एका गंभीर समस्येकडे लक्ष वेधले. "आज देशासमोर केवळ जनजागृतीचा अभाव हेच एकमेव आव्हान नाही, तर सोशल मीडिया आणि इतर माध्यमांवरून आरोग्यविषयक चुकीच्या माहितीचा (Misinformation) मोठ्या प्रमाणावर होणारा प्रसार हे त्याहूनही गंभीर आव्हान आहे. त्यामुळे 'विकसित भारताचे' ध्येय साकार करण्यासाठी वैज्ञानिक संवाद आणि पुराव्यांवर आधारित आरोग्यविषयक माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते," असे मंत्री म्हणाले.
'अनब्रोकन' हे केवळ आत्मचरित्र नव्हे, तर धैर्याचा दस्तऐवज!
डॉ. अखिलेश गुप्ता यांच्या पुस्तकाचे कौतुक करताना डॉ. जितेंद्र सिंह म्हणाले की, हे पुस्तक केवळ एका व्यक्तीचा आजाराविरुद्धचा लढा नाही, तर धैर्य, जिद्द, प्रामाणिकपणा आणि विज्ञानावरील अढळ विश्वासाचा एक असामान्य दस्तऐवज आहे. हे पुस्तक गंभीर आजारांशी झुंज देणाऱ्या रुग्णांना धीर देण्यासोबतच डॉक्टर, शास्त्रज्ञ, प्रशासकीय अधिकारी आणि तरुण व्यावसायिकांनाही जीवनाचा एक महत्त्वाचा धडा शिकवते.
भारतीय गरजांसाठी 'भारतीय डेटा'वर आधारित उपचार
विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या मदतीने देशातील आरोग्यसेवा अधिक सक्षम होत असल्याचा अभिमान मंत्र्यांनी व्यक्त केला. "भारत आता भारतीय गरजांसाठी आणि येथील हवामान-परिसंस्थेला अनुरूप अशा 'भारतीय डेटा'वर (Indian Data) आधारित स्वदेशी उपाय विकसित करत आहे," असे त्यांनी सांगितले.
या संदर्भात त्यांनी सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी 'जीनोम इंडिया' (Genome India) कार्यक्रमाचा विशेष उल्लेख केला. स्वदेशी जैवतंत्रज्ञानातील नव्या संशोधनामुळे कर्करोगासह अनेक गंभीर आजारांवर अत्यंत प्रगत, जागतिक दर्जाचे आणि सर्वसामान्यांना परवडणारे उपचार देशातच उपलब्ध होत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
बातमीचे प्रमुख मुद्दे:
नवा दृष्टिकोन: कर्करोग आणि जीवनशैलीच्या आजारांशी लढण्यासाठी केवळ उपचार नाही, तर 'लवकर निदान' हीच गुरुकिल्ली.
प्रेरणादायी लढा: शास्त्रज्ञ डॉ. अखिलेश गुप्ता यांनी कर्करोगावर मिळवलेल्या विजयावर आधारित 'अनब्रोकन' पुस्तकाचे लोकार्पण.
विज्ञानावर भर: आरोग्याबाबत पसरणाऱ्या अफवा रोखण्यासाठी पुराव्यांवर आधारित वैज्ञानिक संवादाची गरज.
