नागपूर, (प्रतिनिधी) २० जून - "स्वतःच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी सक्षम असलेले राष्ट्रच आपल्या राष्ट्रीय हितांचे रक्षण अत्यंत आत्मविश्वासाने करू शकते. नागपुरात उभारण्यात येणारी १०,००० टनी ॲल्युमिनियम एक्स्ट्रुजन प्रेस हे महत्त्वाच्या सामग्रीसाठी आयातीवरील अवलंबित्व संपवून, ती देशामध्येच निर्माण करण्याकडे स्थलांतरित झालेल्या आपल्या दृष्टिकोनाचे प्रतीक आहे," असे प्रतिपादन संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी आज येथे केले. नागपूर येथील अंबाझरीच्या ‘यंत्र इंडिया लिमिटेड’ (YIL) या शस्त्रास्त्रांच्या कारखान्यात उभारण्यात येणाऱ्या देशातील पहिल्या आणि सर्वात प्रगत 'ॲल्युमिनियम एक्स्ट्रुजन प्रेस'चे भूमिपूजन संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते पार पडले. या प्रसंगी ते बोलत होते.
फायटर जेट, क्षेपणास्त्र आणि स्पेस प्रोग्रामला मिळणार बळ
प्रस्तावित प्रेस ही देशातील अशा प्रकारची पहिलीच अत्यंत प्रगत सुविधा ठरणार आहे. आधुनिक लढाऊ विमाने (फायटर जेट्स), क्षेपणास्त्रे आणि प्रगत अवकाश कार्यक्रमांसाठी वजनाने हलक्या परंतु अत्यंत मजबूत धातूंची गरज असते.
उपयोग: या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे संरक्षण प्रणाली, हवाई उड्डाणक्षेत्रातील संरचना, क्षेपणास्त्र कार्यक्रम, रेल्वे आणि वाहतूक क्षेत्रासाठी लागणाऱ्या मोठ्या व गुंतागुंतीच्या ॲल्युमिनियम मिश्रधातू प्रोफाइल्सचे उत्पादन देशातच करणे शक्य होईल.
फायदा: यामुळे सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांची भविष्यातील गरज पूर्ण होऊन देशांतर्गत पुरवठा साखळी अधिक मजबूत होईल.
संरक्षण क्षेत्रात भारताची ऐतिहासिक भरारी
आपल्या भाषणात संरक्षणमंत्र्यांनी २०१४ पासून संरक्षण उत्पादनात झालेल्या अभूतपूर्व प्रगतीची आकडेवारी मांडली:
घटकवर्ष २०१४ मधील स्थितीआर्थिक वर्ष २०२५-२६ मधील स्थितीआगामी लक्ष्य (२-३ वर्षे)
एकूण संरक्षण उत्पादन₹ ४६,००० कोटी₹ १.७८ लाख कोटी (विक्रमी)₹ ३ लाख कोटी
संरक्षण सामग्री निर्यात₹ १,००० कोटींपेक्षा कमी₹ ३८,४२४ कोटी (विक्रमी)₹ ५०,००० कोटी
"ही केवळ आकडेवारी नसून भारताची क्षमता आणि आत्मविश्वास दर्शवणारी वाढ आहे. आम्ही निश्चित केलेली आगामी उद्दिष्टे नियोजित वेळेच्या आधीच साध्य करण्याच्या मार्गावर आहोत," असा विश्वास राजनाथ सिंह यांनी व्यक्त केला.
'ऑपरेशन सिंदूर' आणि तंत्रज्ञानाची ताकद
"मोठ्या यंत्रसामग्रीची खरी शक्ती ही हजारो छोट्या सुट्या भागांमध्ये असते. 'ऑपरेशन सिंदूर'च्या वेळी भारतात निर्मित साधनांनी बजावलेली भूमिका आपल्या तांत्रिक सामर्थ्याचे उदाहरण आहे. दीर्घकालीन प्रगतीसाठी सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांनी 'संशोधन आणि विकास' (R&D) आणि आधुनिकीकरणाला प्राधान्य दिले पाहिजे."
— राजनाथ सिंह, संरक्षणमंत्री.
नागपूर आता संरक्षण उत्पादनाचे मुख्य केंद्र: मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या भाषणात या प्रकल्पाचे वर्णन 'आत्मनिर्भर आणि विकसित भारताचे स्वप्न साकार करणारे मोठे पाऊल' असे केले. केंद्र सरकारच्या धोरणांमुळे भारत आता आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत केवळ ग्राहक न राहता एक मोठा निर्यातदार म्हणून उदयास येत आहे. संरक्षण क्षेत्रातील सरकारी उपक्रम आणि खाजगी क्षेत्रातील वाढत्या सहकार्यामुळे नागपूर आणि संपूर्ण विदर्भ परिसर संरक्षण उत्पादनाचे एक महत्त्वपूर्ण केंद्र बनेल, असा विश्वास मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी व्यक्त केला.
