नवी दिल्ली, (विशेष प्रतिनिधी) ३१ मे - केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) नागरी सेवा परीक्षेच्या निकालांबाबत दिशाभूल करणारे आणि खोटे दावे केल्याप्रकरणी केंद्र सरकारने खाजगी शिकवणी क्षेत्राला मोठा दणका दिला आहे. देशातील नामांकित 'वजीराम आणि रवी आयएएस स्टडी सेंटर एलएलपी' या कोचिंग इन्स्टिट्यूटला ग्राहक संरक्षण कायद्याचे उल्लंघन केल्याबद्दल ७ लाख रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला आहे. केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाने (CCPA) हा अंतिम आदेश जारी केला आहे.
यशाचा बनावट आभास निर्माण केला!
मुख्य आयुक्त निधी खरे आणि आयुक्त अनुपम मिश्रा यांच्या नेतृत्वाखालील प्राधिकरणाने या प्रकरणी सखोल चौकशी केली. 'वजीराम आणि रवी' संस्थेने यूपीएससी नागरी सेवा परीक्षा २०२३ मधील यशस्वी उमेदवारांची नावे आणि छायाचित्रे वापरून जाहिराती केल्या होत्या. मात्र, या उमेदवारांनी संस्थेत नेमका कोणता अभ्यासक्रम पूर्ण केला होता, ही महत्त्वाची माहिती जाणीवपूर्वक लपवून ठेवली होती. सर्व उमेदवार संस्थेच्या पूर्ण वेळ (Full-Time) आणि सशुल्क वर्गांमुळेच यशस्वी झाल्याचा खोटा आभास या जाहिरातींमधून निर्माण करण्यात आला होता.
'मुलाखत मार्गदर्शना'चे श्रेय लाटले
प्राधिकरणाने आदेशात स्पष्ट केले की, संबंधित उमेदवारांनी केवळ 'मुलाखत मार्गदर्शन कार्यक्रमात' (IGP) सहभाग घेतला होता. हा कार्यक्रम पूर्व (Prelims) आणि मुख्य (Mains) या दोन अत्यंत कठीण टप्प्यांवर उमेदवारांनी स्वतःच्या बळावर यश मिळवल्यानंतर सुरू होतो. या दोन मुख्य टप्प्यांत कोचिंग इन्स्टिट्यूटचे कोणतेही शैक्षणिक योगदान नव्हते. तरीही, अभ्यासक्रमाचा कोणताही उल्लेख न करता या उमेदवारांचे यश स्वतःचे असल्याचा दावा करून विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करण्यात आली.
कोचिंग क्लासेसवर सरकारची वक्रदृष्टी; आतापर्यंत १.४६ कोटींचा दंड!
विद्यार्थ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी आणि खाजगी शिकवणी क्षेत्रात पारदर्शकता आणण्यासाठी CCPA ने आतापर्यंत दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींबद्दल ६० पेक्षा जास्त नोटिसा बजावल्या आहेत. यूपीएससी, आयआयटी-जेईई (IIT-JEE), नीट (NEET), आणि आरबीआय (RBI) यांसारख्या स्पर्धा परीक्षांच्या कोचिंग क्लासेसला आतापर्यंत १.४६ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त दंड ठोठावण्यात आला आहे.
ग्राहकांच्या हक्कांचे रक्षण करणे आणि कोणत्याही सेवेच्या संदर्भात खोटी किंवा दिशाभूल करणारी जाहिरात केली जाणार नाही, याची खात्री करणे हाच या कडक कारवाईचा मुख्य उद्देश असल्याचे प्राधिकरणाने स्पष्ट केले आहे. या कारवाईमुळे स्पर्धा परीक्षांच्या बाजारात खोट्या जाहिरातींचे पीक आणणाऱ्या इतर संस्थांचेही धाबे दणाणले आहेत.