त्र्यंबकेश्वर, (प्रतिनिधी) ३० मे - तातडीची रुग्णसेवा, रेल्वेचे तत्काळ तिकीट किंवा पासपोर्ट सेवा या धर्तीवर आता थेट देवाचे दर्शनही 'अतितातडीने' देण्याची सुविधा प्रशासनाने सुरू केली आहे. नाशिकच्या प्रसिद्ध श्री त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिरात 'अतितातडीचे देणगी दर्शन' (Super-Fast Donation Darshan) योजना लागू करण्यात आली असून, यासाठी प्रतिभाविक २,५०० रुपये शुल्क आकारले जात आहे. ही योजना सुरू होताच अवघ्या दोन दिवसांत भाविकांचा याला मोठा प्रतिसाद लाभत असला, तरी यावरून आता सोशल मीडिया आणि भाविकांमध्ये जोरदार वाद पेटला आहे.
अशी आहे 'शाही' दर्शन सुविधा
या योजनेअंतर्गत दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांना कोणताही 'व्हीआयपी' (VIP) दाखला देण्याची गरज नाही. केवळ २,५०० रुपयांचे शुल्क भरून ही सुविधा घेता येते.
थेट प्रवेश: नेहमीची लांबलचक दर्शनरांग टाळून भाविकांना वेगळ्या मार्गाने थेट गाभाऱ्यात नेले जाते.
शाही आदरातिथ्य: दर्शनार्थींचे स्वागत करण्यासाठी देवस्थानचे पदाधिकारी उपस्थित असतात.
अतिरिक्त सुविधा: या शुल्कात भाविकांना पाण्याची बाटली आणि इतर व्हीआयपी सोयी पुरवल्या जात आहेत.
निर्णयाचे स्वागत की विरोध? भाविकांमध्ये दोन गट
या नव्या नियमानंतर त्र्यंबकेश्वरमध्ये येणाऱ्या भाविकांमध्ये दोन स्पष्ट प्रवाह पाहायला मिळत आहेत:
समर्थकांची बाजू (योजना सोयीची) विरोधकांची बाजू (व्यापारीकरणाचा आरोप)
वेळेची बचत: वृद्ध, आजारी व्यक्ती, लहान मुले आणि दूरवरून आलेल्या, ज्यांच्याकडे वेळेची कमतरता आहे अशा भाविकांची तासनतास रांगेत उभे राहण्याच्या त्रासातून सुटका होईल. समानतेच्या तत्त्वाला तडा: "देवाच्या दारात सर्वजण सारखेच असतात," अशी भावना असणाऱ्या सामान्य भाविकांच्या श्रद्धेला या पैशांवर आधारित भेदभावामुळे ठेच पोहोचली आहे.
मंदिराचा विकास: देणगी दर्शनातून गोळा होणारा पैसा मंदिराचा जीर्णोद्धार, सुरक्षा व्यवस्था, स्वच्छता आणि इतर सोयी-सुविधांवर खर्च केला जाईल. सामान्य रांगेत खोळंबा: पैशांचे दर्शन घेणाऱ्यांना प्राधान्य दिल्याने मोफत किंवा सामान्य रांगेत तासनतास उभ्या राहणाऱ्या सर्वसामान्यांचा प्रतीक्षा काळ कमालीचा वाढला आहे.
"मंदिरांचे अशा प्रकारे व्यापारीकरण व्हावे का? हा मूळ प्रश्न आहे. यामुळे श्रद्धेपेक्षा पैशाला अधिक महत्त्व दिले जात असल्यासारखे वाटते."
— नाराज भाविकांची प्रतिक्रिया
सुवर्णमध्याची अपेक्षा
या वादंगाच्या पार्श्वभूमीवर, देवस्थान प्रशासनाने ही व्यवस्था पूर्णपणे बंद न करता त्यावर काही मर्यादा घालाव्यात, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.
कोटा मर्यादित करावा: अतितातडीच्या दर्शनाचा दैनंदिन कोटा मर्यादित ठेवावा, जेणेकरून सामान्य रांगेवर त्याचा ताण पडणार नाही.
पैशांचा विनियोग: या विशेष शुल्कातून मिळणारा निधी थेट सामान्य भाविकांच्या सोयी-सुविधांसाठी (उदा. रांगेत पिण्याचे पाणी, ऊन्हापासून संरक्षणासाठी सावली, बसण्याची व्यवस्था) वापरला जावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
आता या वाढत्या वादावर त्र्यंबकेश्वर मंदिर प्रशासन काय भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.