नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ७ एप्रिल - भारतीय रेल्वेने प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देत आपल्या जाळ्यातील सुरक्षा, सिग्नल यंत्रणा आणि दळणवळण पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणासाठी १३६४.४५ कोटी रुपयांच्या मेगा प्रकल्पांना मंजुरी दिली आहे. या निधीतून इंजिनवर अत्याधुनिक 'कवच' प्रणाली बसवणे, ऑप्टिकल फायबर नेटवर्कचा विस्तार करणे आणि जुन्या सिग्नल यंत्रणेऐवजी 'इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग' बसवण्याचे काम युद्धपातळीवर केले जाणार आहे.
काय आहे 'कवच' प्रणाली?
'कवच' ही भारतीय बनावटीची स्वयंचलित रेल्वे सुरक्षा प्रणाली आहे. एकाच रुळावर दोन गाड्या समोरासमोर आल्यास ही यंत्रणा आपोआप ब्रेक लावून अपघात रोखते. या प्रकल्पांतर्गत दक्षिण रेल्वेच्या २३२ इंजिनांवर ही यंत्रणा बसवण्यासाठी २०८.८१ कोटी रुपये खर्च केले जाणार आहेत.
जुन्या सिग्नल यंत्रणेचा होणार कायापालट
रेल्वेने दक्षिण मध्य रेल्वेमध्ये ५७८.०२ कोटी रुपये खर्चून जुन्या 'पॅनेल इंटरलॉकिंग' (बटण पद्धत) ऐवजी 'इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग' प्रणाली बसवण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे मानवी चुकांची शक्यता कमी होऊन रेल्वेचे संचालन अधिक अचूक आणि सुरक्षित होणार आहे.
दळणवळणाचे जाळे होणार मजबूत
आधुनिक सिग्नल आणि कवच प्रणाली यशस्वीपणे चालवण्यासाठी हाय-स्पीड इंटरनेट आणि डेटा कनेक्टिव्हिटीची गरज असते. यासाठी उत्तर रेल्वे आणि उत्तर मध्य रेल्वेमध्ये अंदाजे ५७७ कोटी रुपये खर्चून हजारो किलोमीटरचे 'ओएफसी' (ऑप्टिकल फायबर केबल) जाळे विणले जाणार आहे.
या प्रकल्पांचे मुख्य फायदे:
अपघात रोखण्यास मदत: कवच प्रणालीमुळे दोन रेल्वे गाड्यांची टक्कर होण्याचा धोका टळेल.
वेग आणि कार्यक्षमता: आधुनिक सिग्नल यंत्रणेमुळे गाड्यांचा वेग वाढवण्यास आणि विलंब कमी करण्यास मदत होईल.
डिजिटल रेल्वे: संपूर्ण यंत्रणा संगणकीकृत झाल्याने तांत्रिक बिघाडांचे प्रमाण कमी होईल.
रेल्वे मंत्रालयाने मंजूर केलेले हे सर्व प्रकल्प 'आधुनिक रेल्वे' निर्मितीच्या दिशेने एक मोठे पाऊल मानले जात असून, यामुळे संपूर्ण देशातील रेल्वे प्रवास अधिक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह होणार आहे.