नवी दिल्ली, दि. 22 : भारतीय रेल्वेने आपल्या प्रवासी भाड्यात किरकोळ वाढ करण्याचा निर्णय घेतला असून, हे नवे दर २६ डिसेंबर २०२५ पासून लागू होणार आहेत. वाढत्या परिचालन खर्चामुळे रेल्वेने या वर्षात दुसऱ्यांदा भाडेवाढ केली आहे. यापूर्वी जुलै २०२५ मध्येही अशाच प्रकारची दरवाढ करण्यात आली होती.
भाडेवाढीचे स्वरूप
रेल्वेने जाहीर केलेल्या नवीन निर्णयानुसार, विविध वर्गांसाठी भाडेवाढ खालीलप्रमाणे असेल:
साधारण श्रेणी : २१५ किमी पुढील प्रवासासाठी प्रति किलोमीटर १ पैसा वाढ.
नॉनएसी मेल/एक्सप्रेस: प्रति किलोमीटर २ पैसे वाढ.
एसी श्रेणी (सर्व गाड्या): प्रति किलोमीटर २ पैसे वाढ.
महत्त्वाची बाब म्हणजे, उपनगरीय रेल्वे (लोकल ट्रेन्स), मासिक पास (MST) आणि २१५ किमी पर्यंतच्या साधारण प्रवासासाठी कोणतेही अतिरिक्त भाडे आकारले जाणार नाही. तसेच, ज्या प्रवाशांनी २६ डिसेंबरपूर्वीच आगाऊ आरक्षण केले आहे, त्यांना ही वाढ लागू होणार नाही.
वाढीमागचे मुख्य कारण
रेल्वे मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, रेल्वेचा एकूण परिचालन खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. २०२४२५ या आर्थिक वर्षात हा खर्च सुमारे २,६३,००० कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. यामध्ये कर्मचाऱ्यांचा पगार (१,१५,००० कोटी रुपये) आणि निवृत्ती वेतन (६०,००० कोटी रुपये) यांचा मोठा वाटा आहे. या नव्या भाडेवाढीमुळे रेल्वेच्या तिजोरीत सुमारे ६०० कोटी रुपयांची अतिरिक्त भर पडण्याची शक्यता आहे.
विरोध आणि टीका
या भाडेवाढीवर राजकीय वर्तुळातून जोरदार टीका होत आहे. विरोधी पक्षांनी या निर्णयाला 'सामान्यांच्या खिशाला कात्री' लावणारा निर्णय म्हटले आहे. विशेषतः रेल्वे अर्थसंकल्पाऐवजी केवळ एका पत्राद्वारे (Note) ही दरवाढ जाहीर करण्याच्या पद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
मात्र, रेल्वे प्रशासनाचे म्हणणे आहे की, प्रवाशांना चांगल्या सोयीसुविधा देण्यासाठी आणि आर्थिक स्थिरता राखण्यासाठी ही 'सौम्य' भाडेवाढ आवश्यक होती.
