नवी दिल्ली, (विशेष प्रतिनिधी) २० जुलै - गेल्या २२ दिवसांपासून राजधानी दिल्लीत देशातील शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटी आणि पेपरफुटीच्या मुद्द्यावर आमरण उपोषणाला बसलेले प्रसिद्ध पर्यावरणवादी आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांनी अखेर सोमवारी (२० जुलै) आपले उपोषण मागे घेतले आहे. केंद्रीय आरोग्यमंत्री तथा भाजपचे माजी राष्ट्रीय अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांनी आंदोलनाच्या शिष्टमंडळासोबत सकारात्मक चर्चा केल्यानंतर आणि सरकारने संवादाची तयारी दर्शवल्यानंतर वांगचुक यांनी हा निर्णय घेतला.
परीक्षा व्यवस्थेतील पारदर्शकता आणि विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी निगडित मागण्यांवर सरकारशी चर्चा सुरूच राहील, अशी माहिती आंदोलनकर्त्यांच्या प्रतिनिधींनी दिली आहे.
रुग्णालयातूनच सोडले उपोषण
दिल्लीतील जंतरमंतर येथे सुरू असलेल्या या आंदोलनादरम्यान दोन दिवसांपूर्वी सोनम वांगचुक यांची प्रकृती खालावली होती. त्यामुळे दिल्ली उच्च न्यायालयाचे निर्देश आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार दिल्ली पोलिसांनी त्यांना तातडीने सफदरजंग रुग्णालयात दाखल केले होते.
प्रकृती चिंताजनक असतानाही वांगचुक यांनी रुग्णालयातच उपोषण सुरू ठेवले होते. अखेर सोमवारी केंद्र सरकारच्या वतीने चर्चेचा सकारात्मक प्रस्ताव आल्यानंतर हा तिढा सुटला.
संसदेच्या पहिल्याच दिवशी 'संसद मार्च' आणि तणाव
सोमवारी संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी देशभरातून आलेल्या विद्यार्थी आणि आंदोलनकर्त्यांनी 'चलो संसद' मोर्चा काढला होता.
या पार्श्वभूमीवर दिल्ली पोलिसांनी शहरात कडेकोट बंदोबस्त तैनात केला होता आणि अनेक ठिकाणी बॅरिकेड्स उभारले होते. या आंदोलनादरम्यान आंदोलकांनी पोलिसांकडून लाठीमार झाल्याचा आरोप केला, मात्र दिल्ली पोलिसांनी हे आरोप फेटाळून लावले आहेत.
वांगचुक यांच्या अटींना यश
यापूर्वी सोनम वांगचुक आणि त्यांच्या पत्नी गीतांजली आंग्मो यांनी उपोषण सोडण्यासाठी काही प्रमुख अटी मांडल्या होत्या.
प्रमुख मागण्या: शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटींवर सरकारने जबाबदारी स्वीकारावी, संसदेत या विषयावर सविस्तर चर्चा व्हावी आणि राजकीय नेतृत्वाने विद्यार्थ्यांचे प्रश्न गांभीर्याने घ्यावेत.
आता केंद्रीय मंत्री जे. पी. नड्डा यांच्याशी झालेल्या प्राथमिक चर्चेत सरकारने सकारात्मक भूमिका घेतल्यामुळे आंदोलकांनी समाधान व्यक्त केले आहे.
देशभरातील तरुणांच्या चळवळीला बळ
गेल्या तीन आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या या आंदोलनामुळे देशभरातील विद्यार्थी, तरुण आणि पालकांमध्ये शिक्षण व्यवस्थेबद्दल मोठ्या प्रमाणावर जागृती निर्माण झाली आहे.
विविध स्पर्धा परीक्षांमधील पेपरफुटीच्या घटनांबाबत प्रशासनाचे उत्तरदायित्व निश्चित करावे आणि विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळ थांबवून ठोस कायदेशीर सुधारणा कराव्यात, या मागण्यांसाठी हे आंदोलन देशभरात चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरले होते.
आंदोलनाचे प्रमुख टप्पे:
२२ दिवस: सोनम वांगचुक यांचे सलग २२ दिवस आमरण उपोषण.
प्रतिनिधी मंडळ भेट: माजी भाजप अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांच्यासोबत शिष्टमंडळाची महत्त्वपूर्ण बैठक.
पुढील दिशा: शिक्षण क्षेत्रातील पारदर्शकतेसाठी सरकार आणि आंदोलनकर्त्यांमध्ये अधिकृत चर्चा सुरू राहणार.