मुंबई, (विशेष प्रतिनिधी) २ जून - गेल्या काही दिवसांपासून असह्य उकाडा, उन्हाच्या तीव्र झळा आणि घामाच्या धारांनी हैराण झालेल्या महाराष्ट्रासाठी दिलासादायक वृत्त आहे. राज्यातील उष्णतेची लाट आता पूर्णपणे ओसरली असून तापमानात मोठी घसरण झाली आहे. दरम्यान, राज्याच्या विविध भागांत मान्सूनपूर्व (Pre-Monsoon) पावसाने चांगलाच जोर धरला असून, पुढील ४८ तासांत अनेक जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह आणि वादळी वाऱ्यासह पावसाच्या सरी कोसळतील, असा अंदाज हवामान विभागाने वर्तवला आहे.
पारा ३३ ते ३६ अंशांवर स्थिरावला
विदर्भ आणि तापी खोऱ्यातील काही भाग वगळता राज्यातील बहुतांश भागांतील तापमान आता ४० अंश सेल्सिअसच्या खाली आले आहे. उत्तर भारताच्या मैदानी प्रदेशांप्रमाणेच महाराष्ट्रातही अनेक ठिकाणी पारा ३३ ते ३६ अंश सेल्सिअसच्या आसपास स्थिरावला आहे. पुढील किमान एक आठवडा तरी राज्यात उष्णतेच्या लाटेचा (Heat Wave) कोणताही इशारा देण्यात आलेला नाही. मात्र, पाऊस पडून गेल्यावर गारवा जाणवण्याऐवजी उमस (उष्णता) वाढत असल्याने नागरिक हैराण आहेत.
कोकण, पश्चिम आणि उत्तर महाराष्ट्रात 'अलर्ट'
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि उत्तर महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये ताशी ५० किमी वेगाने वादळी वारे वाहण्याची शक्यता असून विजांच्या कडकडाटासह पाऊस होईल.
उत्तर महाराष्ट्र: नंदुरबार, जळगाव, नाशिक आणि मालेगाव परिसरात पावसाची शक्यता.
पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाडा: पुणे, सांगली, सातारा, कोल्हापूर या जिल्ह्यांसह छत्रपती संभाजीनगर आणि अहिल्यानगर (अहमदनगर) परिसरात ढगांच्या गडगडाटासह पाऊस हजेरी लावेल.
कोकण व मुंबई: रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग आणि गोव्यात पावसाचा जोर चांगला असेल, तर मुंबई आणि आजूबाजूच्या परिसरात हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी कोसळतील.
'एल निनो' आणि पश्चिमी विक्षोभामुळे मान्सून लांबला
यंदा 'एल निनो'च्या प्रभावामुळे मान्सूनच्या प्रवासात अडथळा निर्माण झाला असून केरळमध्ये मोसमी वाऱ्यांचे आगमन थोडे लांबणीवर पडले आहे. पुढील दोन ते तीन दिवसांत नैऋत्य मोसमी वारे केरळ आणि तामिळनाडूच्या काही भागांत दाखल होण्याची शक्यता आहे. मोसमी वाऱ्यांच्या आगमनापूर्वीच उत्तर भारतात 'पश्चिमी विक्षोभ' (Western Disturbance) सक्रिय झाल्यामुळे, 'नौतपा'चा प्रभाव दोन ते तीन दिवसांसाठी पुढे ढकलला गेला आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) मते, आगामी २-३ दिवसांत मोसमी वारे बंगालच्या उपसागराच्या आणखी काही भागांत पुढे सरकण्यासाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण होत आहे.
उत्तर भारतात गारपीट आणि वादळाचा इशारा
वायव्य उत्तर प्रदेशात सक्रिय असलेल्या पश्चिमी विक्षोभामुळे बुधवारपासून आणखी एक नवीन प्रणाली सक्रिय होत आहे. परिणामी ५ जूनपर्यंत उत्तर प्रदेशात गारपीट, पाऊस आणि ताशी ७० किमी वेगाने वादळ येण्याची शक्यता आहे. जम्मू-काश्मीरपासून ते उत्तराखंडपर्यंत विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता असून नोएडा, गाझियाबाद, आग्रा आणि मथुरा भागात प्रशासनाने 'अलर्ट' जारी केला आहे.
ऊन-पावसाच्या या खेळामुळे शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिक आता मान्सूनच्या अधिकृत आगमनाची चातकासारखी वाट पाहत आहेत.