धुळे, (प्रतिनिधी) २८ मार्च - आखाती देशांतील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे देशात निर्माण झालेल्या स्वयंपाकाच्या गॅसचा (LPG) तुटवडा आणि सामान्यांची होणारी ओढाताण पाहता, धुळे जिल्ह्यातील साक्री तालुक्यातील तीन गावांनी एक अत्यंत स्तुत्य आणि आदर्श निर्णय घेतला आहे. बारीपाडा, चावडीपाडा आणि मोहगाव या आदिवासी बहुल गावांनी पुढील सहा महिने गॅसचा वापर पूर्णपणे बंद ठेवण्याचा निर्धार केला असून, शहरांतील नागरिकांना गॅस उपलब्ध व्हावा यासाठी हे पाऊल उचलले आहे.
आंदोलनापेक्षा पर्यायावर भर
सध्या सर्वत्र गॅससाठी रांगा आणि धावपळ सुरू असताना, या गावांनी आंदोलनाचा मार्ग न निवडता 'त्यागाचा' मार्ग निवडला आहे. पद्मश्री चैत्राम पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली या गावांनी हा निर्णय घेतला. "आमच्याकडे पारंपरिक इंधनाचे पर्याय उपलब्ध आहेत, पण शहरात ती सोय नाही. त्यामुळे आमचा गॅस वाचवून तो शहरांतील गरजूंना मिळावा," अशी भावना ग्रामस्थांनी व्यक्त केली आहे.
बचतीचे गणित आणि नियोजन
सहभागी गावे: बारीपाडा, मोहगाव आणि चावडीपाडा.
एकूण घरे: या तिन्ही गावांतील सुमारे ४०० घरांमध्ये गॅस जोडण्या आहेत.
पर्यायी व्यवस्था: पुढील सहा महिने ही कुटुंबे लाकूड आणि गोवऱ्यांचा वापर करून पारंपरिक चुलीवर स्वयंपाक करतील.
महिलांच्या आरोग्याची काळजी: धुरामुळे महिलांना त्रास होऊ नये, म्हणून 'कमी धुराच्या चुली' वापरण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. तसेच, काही ठिकाणी 'सामुदायिक भोजन' (Community Kitchen) तयार करण्याचाही विचार सुरू आहे.
वनसंवर्धनाचा पाया कामाला आला
हे निर्णय घेणे या गावांना शक्य झाले कारण गेल्या अनेक वर्षांपासून पद्मश्री चैत्राम पवार यांच्या नेतृत्वाखाली येथे वनीकरण आणि जलसंधारणाचे मोठे काम झाले आहे. गावाचा स्वतःचा वनप्रदेश समृद्ध असल्याने इंधनाची सोय उपलब्ध आहे. निसर्गाचे रक्षण करणाऱ्या या हातांनी आता देशावरील संकट काळात यंत्रणेवरील ताण हलका करण्यासाठी पुढाकार घेतला आहे.
"हा निर्णय केवळ गॅस बचतीचा नसून, तो देशाप्रती असलेल्या उत्तरदायित्वाचा आहे. छोट्या कृतीतूनही मोठा बदल घडवता येतो, हे या गावकऱ्यांनी दाखवून दिले आहे."
— पद्मश्री चैत्राम पवार
या निर्णयामुळे वाचणारा गॅस जरी आकडेवारीत कमी वाटत असला, तरी या आदिवासी बांधवांनी दाखवलेली संवेदनशीलता आणि देशप्रेम आज संपूर्ण राज्यासाठी कौतुकाचा विषय ठरत आहे.