जळगाव, (प्रतिनिधी) २४ मार्च - उत्तर महाराष्ट्रातील सिंचन क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या शेळगाव बॅरेज (मध्यम प्रकल्प) प्रकल्पाच्या मार्गातील अडथळे दूर झाले आहेत. राज्याचे जलसंपदा व आपत्ती व्यवस्थापन मंत्री गिरीश महाजन यांच्या सातत्यपूर्ण पाठपुराव्यामुळे या प्रकल्पाला १४०७.२० कोटी रुपयांची तृतीय सुधारित प्रशासकीय मान्यता मिळाली आहे. या निर्णयामुळे तापी खोऱ्यातील हजारो शेतकऱ्यांचे सिंचनाचे स्वप्न साकार होणार आहे.
प्रकल्पाचा प्रवास आणि वाढलेला खर्च
१९९७-९८ मध्ये या प्रकल्पाला अवघ्या १९८ कोटी रुपयांची मूळ मान्यता मिळाली होती. मात्र, तांत्रिक कारणांमुळे आणि वाढत्या खर्चामुळे या प्रकल्पाची किंमत टप्प्याटप्प्याने वाढत गेली:
२०११-१२: ६९९.४८ कोटी (प्रथम सुधारणा)
२०१७-१८: ९६८.९७ कोटी (द्वितीय सुधारणा)
२०२४: १४०७.२० कोटी (तृतीय सुधारणा)
यावल तालुक्यासाठी 'जीवनदायी' ठरणार प्रकल्प
तापी नदीवर उभारण्यात आलेला हा प्रकल्प प्रामुख्याने यावल तालुक्यासाठी वरदान ठरणार आहे. यातून सुमारे ९१२८ हेक्टर क्षेत्र सिंचनाखाली येणार असून, त्यातील ११ गावांमधील १२२८ हेक्टर क्षेत्राला थेट लाभ मिळणार आहे. प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना वर्षभर पाणी उपलब्ध होणार असल्याने शेती उत्पादनात मोठी वाढ अपेक्षित आहे.
प्रकल्पाची सद्यस्थिती आणि वैशिष्ट्ये:
साठवण क्षमता: ४.११ टीएमसी (सध्या ७०% म्हणजेच २.८९ टीएमसी पाणीसाठा उपलब्ध).
बांधकाम: बॅरेजचे मुख्य काम पूर्ण झाले असून १८ मोठे दरवाजे बसवण्यात येणार आहेत.
भूसंपादन: आवश्यक १९६१.४७ हेक्टर जमीन पूर्णपणे संपादित झाली आहे.
पुलांची कामे: बुडीत क्षेत्रातील ४ पैकी २ पुलांची कामे पूर्ण झाली असून उर्वरित २ कामे प्रगतीपथावर आहेत.
आर्थिकदृष्ट्या सक्षम प्रकल्प
या प्रकल्पाचे लाभ-खर्च गुणोत्तर (B/C Ratio) १.९१ असून अंतर्गत परतावा दर (IRR) १०.७२ टक्के आहे. यामुळे हा प्रकल्प तांत्रिक आणि आर्थिक अशा दोन्ही निकषांवर अत्यंत सक्षम मानला जात आहे.
"जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी आणि सिंचन क्षमता वाढवण्यासाठी शासन कटिबद्ध आहे. शेळगाव बॅरेजसाठी मिळालेल्या या निधीमुळे रखडलेली कामे तातडीने पूर्ण होतील."
— गिरीश महाजन, जलसंपदा मंत्री
या निर्णयामुळे यावल तालुक्यातील शेतकरी वर्गामध्ये आनंदाचे वातावरण असून, स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि ग्रामस्थांनी शासनाचे आभार मानले आहेत.