नाशिक, (प्रतिनिधी) ५ फेब्रुवारी - ग्रामीण भागातील आरोग्य व्यवस्था सुधारण्यासाठी आणि मधुमेहासारख्या गंभीर आजाराचा नायनाट करण्यासाठी 'आहवान फाऊंडेशन'ने (Aahwahan Foundation) एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. देशातील पहिला 'मधुमेहमुक्त गाव' (Diabetic-Free Village) उपक्रम महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यातून सुरू करण्यात आला आहे. या उपक्रमांतर्गत ग्रामीण भागातील नागरिकांची मोफत तपासणी, औषधोपचार आणि जीवनशैलीत बदल घडवून आणण्यासाठी विशेष प्रयत्न केले जाणार आहेत.
नाशिकमधील ७ गावांची निवड
या मोहिमेच्या पहिल्या टप्प्यात नाशिक जिल्ह्यातील सात गावांची निवड करण्यात आली आहे. यामध्ये ठाणगाव, उपक्रमत, ममदापूर, राजापूर, पानळसाथे, सोमठाणजोश आणि आंबेगाव या गावांचा समावेश आहे. या गावांची एकूण लोकसंख्या १६,६४० असून, आतापर्यंत ४,१८० हून अधिक नागरिकांची मधुमेह तपासणी आणि आरोग्य समुपदेशन पूर्ण झाले आहे. महाराष्ट्रासोबतच कर्नाटकातील धारवाड जिल्ह्यातील ८ गावांमध्येही हा प्रकल्प राबविला जात आहे.
उपक्रमाची वैशिष्ट्ये आणि कार्यपद्धती
आहवान फाऊंडेशनची टीम दर आठवड्याला या गावांमध्ये जाऊन खालील सेवा पुरवत आहे: १. मोफत स्क्रीनिंग: रक्तातील साखरेची मोफत तपासणी आणि अहवाल प्रदान करणे. २. मधुमेह किट: रुग्णांना तपासणी यंत्रे (Glucometer) आणि आवश्यक औषधांचा संच मोफत दिला जात आहे. ३. वर्गीकरण: रुग्णांची स्थिती पाहून त्यांची 'बॉर्डरलाईन', 'हाय रिस्क' आणि 'मधुमेही' अशा तीन गटांत विभागणी केली जाते आणि त्यानुसार उपचार दिले जातात. ४. जीवनशैली मार्गदर्शन: केवळ औषधेच नाही, तर योग्य आहार, व्यायाम आणि प्रतिबंधात्मक उपायांबाबत जनजागृती केली जात आहे.
"निरोगी गावांमुळेच राष्ट्र मजबूत होईल"
या उपक्रमाबद्दल बोलताना आहवान फाऊंडेशनचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी ब्रजा किशोर प्रधान म्हणाले, "ग्रामीण भागात वेळेवर निदान आणि उपचार न मिळाल्याने अनेकांना मधुमेहाच्या गंभीर परिणामांना सामोरे जावे लागते. हा प्रकल्प केवळ आजाराचे निदान करण्यासाठी नाही, तर प्रत्येक कुटुंबाला आरोग्य, आशा आणि सन्मान मिळवून देण्यासाठी आहे. निरोगी गावेच एक सशक्त राष्ट्र घडवू शकतात."
महत्त्वाचे का आहे?
ग्रामीण भागात मधुमेहाचे प्रमाण वाढत असून तिथे तज्ज्ञ डॉक्टरांची आणि तपासणी केंद्रांची कमतरता असते. अशा परिस्थितीत थेट गावागावात जाऊन दिली जाणारी ही सेवा 'प्रतिबंधात्मक आरोग्य सेवे'चा (Preventive Healthcare) एक उत्कृष्ट नमुना ठरत आहे. नाशिकमधून सुरू झालेली ही चळवळ भविष्यात संपूर्ण देशासाठी पथदर्शक ठरण्याची शक्यता आहे.
