नागपूर, (प्रतिनिधी) २६ जानेवारी - शून्यातून विश्व निर्माण कसे करावे, याचे मूर्तिमंत उदाहरण म्हणजे नागपूरचे प्रसिद्ध उद्योजक आणि 'सोलर इंडस्ट्रीज इंडिया'चे संस्थापक सत्यनारायण नुवाल. केंद्र सरकारने २०२६ साठी त्यांना 'पद्मश्री' पुरस्कार जाहीर केला असून, त्यांच्या या सन्मानाने विदर्भाच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. अवघ्या १००० रुपयांच्या परवान्यावरून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास आज भारतीय संरक्षण क्षेत्रातील सर्वात मोठ्या खासगी कंपनीपर्यंत पोहोचला आहे.
यशोगाथा: शाई विकण्यापासून शस्त्रास्त्र निर्मितीपर्यंत
राजस्थानच्या भिलवाडा येथील एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेल्या नुवाल यांची परिस्थिती अत्यंत बेताची होती. घराला हातभार लावण्यासाठी त्यांनी दहावीनंतर शिक्षण सोडले.
* संघर्षाचे दिवस: त्यांनी सुरुवातीला शाई बनवण्याचा व्यवसाय केला, पण तो चालला नाही. नंतर ते महाराष्ट्रात आले. त्यांच्याकडे घराचे भाडे भरायलाही पैसे नव्हते, अनेक रात्री त्यांनी रेल्वे स्टेशनवर काढल्या.
* टर्निंग पॉईंट: १९७० च्या दशकात त्यांनी एका व्यक्तीकडून १००० रुपये देऊन स्फोटकांचा परवाना भाड्याने घेतला. सुरुवातीला ते केवळ व्यापार करायचे, पण १९९५ मध्ये त्यांनी ६० लाख रुपयांचे कर्ज घेऊन स्वत:ची छोटी फॅक्टरी सुरू केली.
* संरक्षण क्षेत्रात भरारी: २०१० मध्ये संरक्षण दलासाठी स्फोटके तयार करण्याचा परवाना मिळवणारी 'सोलर इंडस्ट्रीज' ही देशातील पहिली खासगी कंपनी ठरली. आज भारतीय सैन्यासाठी लागणारी क्षेपणास्त्रे (Missiles), रॉकेट्स आणि दारूगोळा त्यांची कंपनी तयार करते.
कंपनीचे अवाढव्य साम्राज्य: उलाढाल आणि कर्मचारी
सत्यनारायण नुवाल यांच्या नेतृत्वाखाली सोलर इंडस्ट्रीजने जागतिक स्तरावर आपला दबदबा निर्माण केला आहे.
| तपशील | माहिती (अंदाजे) |
| कंपनीचे नाव | सोलर इंडस्ट्रीज इंडिया लिमिटेड (SIIL) |
| बाजार मूल्य (Market Cap) | ९२,००० कोटी रुपयांहून अधिक |
| वार्षिक उलाढाल (Revenue) | ७,५०० कोटी रुपयांहून अधिक (FY25) |
| नफा (Net Profit) | सुमारे १,२८० कोटी रुपये |
| उपस्थिती | जगातील ६५ हून अधिक देशांत विस्तार |
| कर्मचारी संख्या | ७,५०० पेक्षा जास्त प्रत्यक्ष कर्मचारी (आणि हजारो अप्रत्यक्ष) |
दहावी पास 'बिलेनिअर'
सत्यनारायण नुवाल यांचे औपचारिक शिक्षण जरी केवळ दहावीपर्यंत झाले असले, तरी त्यांच्या अनुभवाची शाळा मोठी आहे. फोर्ब्सच्या जगातील अब्जाधीशांच्या यादीतही त्यांनी स्थान मिळवले आहे. व्यवसायासोबतच ते 'रामदेवबाबा विद्यापीठ' आणि अनेक सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून शिक्षण व समाजसेवेचे मोठे कार्य करत आहेत.
"हा पुरस्कार माझ्या एकट्याचा नसून माझ्यासोबत रात्रंदिवस मेहनत करणाऱ्या प्रत्येक कर्मचाऱ्याचा आहे. भारताला संरक्षण क्षेत्रात स्वावलंबी बनवणे हेच आमचे ध्येय आहे."
— सत्यनारायण नुवाल
