पुणे, (प्रतिनिधी) १८ ऑक्टोबर - महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने राज्यभरातील आरोग्य यंत्रणेत मोठा प्रशासकीय बदल घडवून आणणारा अत्यंत महत्त्वपूर्ण शासन निर्णय (GR) दिनांक १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अधिकृतपणे निर्गमित केला आहे. या नव्या निर्णयानुसार, आरोग्य सेवा आयुक्तालयाच्या अधिपत्याखालील वर्ग-४ (गट-ड) संवर्गातील तब्बल ३६ विविध पदांचे एकत्रीकरण करण्यात आले असून, या सर्व पदांसाठी आता ‘बहुउद्देशीय सहाय्यक’ (Multi-Purpose Assistant) हे एकच सामायिक पदनाम निश्चित करण्यात आले आहे. या ऐतिहासिक निर्णयामुळे आरोग्य विभागातील पदनामांची कटकट संपून प्रशासकीय कामकाजात सुसूत्रता येणार आहे.
३६ पदांचे एकत्रीकरण करून एकच सामायिक पदनाम
आरोग्य विभागाच्या अधिपत्याखाली विविध प्रकारच्या सेवांसाठी अनेक वेगळी पदनामे अस्तित्वात होती. त्यामुळे कागदपत्रे, सेवाविषयक बाबी आणि मनुष्यबळ व्यवस्थापनात अनेकदा प्रशासकीय अडचणी निर्माण होत असत. यावर तोडगा काढत शासनाने गट-ड मधील एकूण ३६ पदांचे विलिनीकरण करून त्यांच्या जागी 'बहुउद्देशीय सहाय्यक' हे समान पदनाम अमलात आणले आहे.
या निर्णयामुळे सामायिक पदनामात समाविष्ट झालेली प्रमुख पदे पुढीलप्रमाणे आहेत:
मदतनीस, स्वच्छक, शिपाई, शिपाई नि सफाईगार
रुग्णवाहक (अम्बुलन्स अटेंडंट), पंप परिचर, लेदर वर्कर
कक्ष सेवक, बाह्य रुग्णसेवक, दवाखाना सेवक
परिचर (अटेंडंट), आया (Aaya), प्रयोगशाळा स्वच्छक
पुरुष सेवक, वाहनस्वच्छक (व्हेईकल क्लिनर)
मजूर, हमाल, लॉन्ड्रीचालक, संदेशवाहक तसेच इतर संबंधित वर्ग-४ पदे.
आकर्षक वेतनश्रेणी आणि निर्णयाचा मूळ उद्देश
या एकत्रित करण्यात आलेल्या ‘बहुउद्देशीय सहाय्यक’ या पदासाठी राज्य शासनाने S-1 ही वेतनश्रेणी (सुधारित वेतनसंरचनेनुसार ₹१५,००० ते ₹४७,६००) निश्चित केली आहे.
या महत्त्वपूर्ण निर्णयामागील मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत:
१. प्रशासकीय सुलभता: विविध पदनामांमुळे निर्माण होणारे तांत्रिक व कागदोपत्री गुंतागुंतीचे प्रश्न व अडचणी दूर करणे.
२. मनुष्यबळाचा कार्यक्षम वापर: उपलब्ध असलेल्या वर्ग-४ च्या कर्मचाऱ्यांचा ताण कमी करून गरजेनुसार त्यांचा योग्य व लवचिक वापर करणे.
३. एकवाक्यलता आणणे: संपूर्ण राज्यातील आरोग्य विभागाच्या अधिपत्याखालील विखुरलेल्या पदांना एकसमान ओळख मिळवून देणे.
प्रशासकीय स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाची सूचना
या शासन निर्णयामुळे गट-ड कर्मचाऱ्यांच्या पदांचे एकत्रीकरण झाले असले, तरी याचा अर्थ असा होत नाही की संबंधित कर्मचाऱ्यांना कोणत्याही प्रकारची स्वयंचलित (आपोआप) वेतनवाढ, विशेष पदोन्नती किंवा इतर वित्तीय सेवा लाभ तत्काळ मिळतील. यासंदर्भातील सेवाविषयक परिणाम, ज्येष्ठता याद्या आणि इतर लाभ हे नेहमीप्रमाणे संबंधित सेवा नियम (Service Rules) तसेच शासनाच्या आगामी व पुढील मार्गदर्शक सूचनांच्या अधीन राहूनच ठरवले जाणार आहेत, अशी स्पष्ट सूचना शासनाने या निर्णयात दिली आहे.
दिनांक १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी घेण्यात आलेल्या या निर्णयाचे राज्यभरातील आरोग्य विभागातील कर्मचाऱ्यांकडून स्वागत होत असून, यामुळे भविष्यातील पदोन्नत्या आणि सेवाविषयक बाबी अधिक सुलभ व पारदर्शक होण्यास मदत होणार असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे.