विकास नाशिककर, (नाशिक) १८ ऑक्टोबर - देशातील द्वितीय श्रेणीतील (Tier-2) शहरांमध्ये नोकरी आणि व्यवसायाच्या नव्या संधी निर्माण होत असतानाच, तरुण नोकरदार आणि व्यावसायिकांच्या जीवनशैलीत मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. नाशिकसारख्या वेगाने विकसित होणाऱ्या ऑटोमोबाईल आणि आयटी हबमध्ये आता 'मिलिनेियल्स' (Millennials) आणि 'जेन झी' (Gen Z) पिढीने घर सजवण्याच्या जुन्या संकल्पनांना छेद दिला आहे. लाखांचा खर्च करून फर्निचर किंवा गृहोपयोगी वस्तू खरेदी करण्याऐवजी 'सबस्क्रिप्शन' किंवा 'रेंटल' (भाड्याने) मॉडेल स्वीकारण्याकडे तरुणांचा कल प्रचंड वाढला आहे.
१.१९ लाखांचा सुरुवातीचा खर्च अन् नाशिकमधील तरुण पिढीचा नवा विचार
एका अभ्यासानुसार, टीअर-२ शहरांमध्ये नवीन १-बीएचके (1BHK) घर पूर्णपणे सजवण्यासाठी व आवश्यक इलेक्ट्रॉनिक वस्तू खरेदी करण्यासाठी सुरुवातीलाच सुमारे ₹१,१९,००० इतका मोठा खर्च येतो.
नाशिकमध्ये सातपूर, अंबड आणि सिन्नर औद्योगिक वसाहतीतील ऑटोमोबाईल क्षेत्राचा विस्तार, तसेंच गंगापूर रोड, गोविंदनगर आणि इंदिरानगर भागातील नवीन आयटी पार्क व स्टार्टअप्समुळे इतर शहरांतून नाशिकमध्ये येणाऱ्या तरुणांची संख्या मोठी आहे. हे तरुण एकाच शहरात दीर्घकाळ राहतीलच याची शाश्वती नसते. त्यामुळे महागडे फर्निचर, सोफा, फ्रीज किंवा एसी खरेदी करून स्वतःला एकाच ठिकाणी बांधून ठेवण्याऐवजी, ते दरमहा काही हजार रुपयांत 'रेंटोमोजो' (Rentomojo), 'फर्लेंको' (Furlenco) सारख्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवरून वस्तू भाड्याने घेणे पसंत करत आहेत.
जुन्या फर्निचरच्या बाजाराला फाटा
पूर्वी परगावाहून येणारे तरुण जुने किंवा सेकंड-हँड फर्निचर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तू खरेदी करायचे. मात्र, जुन्या वस्तूंची कोणतीही वारंटी नसणे, वारंवार होणारा दुरुस्तीचा खर्च (उदा. फ्रीजचा कॉम्प्रेसर बिघडल्यास होणारा ₹५,००० ते ₹८,००० चा अचानक खर्च) आणि वस्तूंची दर्जाहीन गुणवत्ता यांमुळे तरुण आता अशा सेकंड-हँड बाजारापासून दूर जात आहेत.
भाड्याने वस्तू देणाऱ्या कंपन्या थेट मोफत डिलिव्हरी, २५ टप्प्यांची मोफत गुणवत्ता तपासणी, मोफत दुरुस्ती आणि गरजेनुसार बदलून मिळण्याची (Upgrade) सुविधा देत असल्याने तरुणांना हा पर्याय अधिक किफायतशीर व चिंतामुक्त वाटत आहे.
'ओनरशिप'पेक्षा 'ॲक्सेसिबिलिटी'ला प्राधान्य
"पूर्वीच्या पिढीसाठी लाकडी सोफा किंवा कपाट ही एक प्रकारची गुंतवणूक (Asset) असायची. पण आमच्या पिढीसाठी सोय आणि मोकळेपणा (Flexibility) महत्त्वाचा आहे. उद्या नोकरीनिमित्त नाशिक सोडून दुसऱ्या शहरात जावे लागले, तर हे फर्निचर विकत बसण्याची किंवा वाहतुकीचा मोठा खर्च करण्याची डोकेदुखी नसते. भाडेतत्त्वावरील कंपन्या मोफत मोबिलिटी सुविधा देतात."
— अमित देशपांडे, आयटी व्यावसायिक, नाशिक
शहराच्या रिअल इस्टेट व को-लिव्हिंग क्षेत्रावर परिणाम
नाशिकमधील या बदलत्या विचारसरणीचा परिणाम शहराच्या रिअल इस्टेट क्षेत्रावरही दिसून येत आहे. पूर्णपणे फर्निचर नसलेली (Unfurnished) घरे भाड्याने घेऊन ती स्वतःच्या आवडीनुसार भाड्याच्या फर्निचरने सजवणे किंवा 'को-लिव्हिंग' (Co-living) संकल्पनेला प्राधान्य देणे, याकडे तरुणांचा ओढा वाढला आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, नाशिकसारख्या शहरात बदलत्या अर्थकारणासोबतच 'मालकी हक्कापेक्षा सोयीला प्राधान्य' देणारी ही नवी जीवनशैली तरुण पिढीच्या राहणीमानाची नवी व्याख्या लिहीत आहे.