मुंबई, (प्रतिनिधी) १७ ऑक्टोबर - कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाच्या (MSDE) सचिव देबश्री मुखर्जी यांच्या अध्यक्षतेखाली 'प्रधानमंत्री स्किलिंग अँड एम्प्लॉयबिलिटी ट्रान्सफॉर्मेशन थ्रू अपग्रेडेड आयटीआय' (PM-SETU) च्या राष्ट्रीय सुकाणू समितीची सहावी बैठक पार पडली. या बैठकीत महाराष्ट्र, ओडिशा आणि जम्मू-काश्मीरमधील आयटीआय क्लस्टर्ससाठी १,१९४.९२ कोटी रुपयांच्या पाच धोरणात्मक गुंतवणूक योजनांना (SIP) मंजुरी देण्यात आली आहे. या नवीन मंजुरीसह पीएम-सेतू अंतर्गत झालेली एकत्रित गुंतवणूक आता ३,६८७ कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे.
आयटीआय संस्थांचे आधुनिकीकरण आणि भविष्यासाठी सज्जता
औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांचे (ITIs) आधुनिक, उद्योगांशी सुसंगत आणि भविष्यातील गरजांनुसार सक्षम कौशल्य संस्थांमध्ये रूपांतर करणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. बैठकीत बोलताना सचिव देबश्री मुखर्जी यांनी सांगितले की, ही मंजुरी पीएम-सेतूच्या अंमलबजावणीमधील एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. यामुळे आयटीआय बळकट होण्यास, प्रशिक्षणाचा दर्जा सुधारण्यास आणि तरुणांना उत्तम रोजगाराच्या संधी मिळण्यास मदत होईल. तसेच क्लस्टर्सना आयएसओ प्रमाणपत्र आणि वर्ल्डस्किल्स-संरेखित ट्रेडचा समावेश करण्यास प्रोत्साहन दिले जात आहे.
महाराष्ट्रातील क्लस्टर्सचा समावेश आणि उद्योग भागीदारी
मान्यताप्राप्त धोरणात्मक गुंतवणूक योजना राज्य सरकारे, उद्योग भागीदार आणि सहभागी आयटीआय यांच्या संयुक्त सहभागातून राबवल्या जातील:
* पुणे आयटीआय क्लस्टर (महाराष्ट्र): राष्ट्रीय सुकाणू समितीने पुणे क्लस्टरसाठी २४१ कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली आहे. ही योजना 'बीव्हीजी इंडिया लिमिटेड' आणि 'बीव्हीजी फाऊंडेशन'च्या संयुक्त उपक्रमातून राबवली जाणार आहे. यात औंध येथील शासकीय आयटीआय मुख्य केंद्र असून, औंध (महिला), पिंपरी-चिंचवड, खेड (राजगुरुनगर) आणि मुळशी येथील आयटीआय उप-केंद्र (Spokes) म्हणून समाविष्ट आहेत.
* छत्रपती संभाजीनगर आयटीआय क्लस्टर (महाराष्ट्र): या क्लस्टरसाठी 'बेलराईज इंडस्ट्रीज लिमिटेड'च्या भागीदारीत २३८.०१ कोटी रुपयांच्या योजनेला मंजुरी मिळाली आहे. यामध्ये छत्रपती संभाजीनगरचे शासकीय आयटीआय मुख्य केंद्र असून, पैठण, खुलताबाद, फुलंब्री आणि गंगापूरचे आयटीआय उप-केंद्र म्हणून समाविष्ट आहेत.
* ओडिशा आणि इतर: याशिवाय टाटा स्टील फाऊंडेशनच्या भागीदारीत ओडिशातील कटक आयटीआय क्लस्टरचा दर्जा उंचावला जाणार आहे.
प्रशिक्षकांच्या क्षमता विकासावर भर
पीएम-सेतूच्या घटक-II अंतर्गत सुरू असलेल्या 'प्रशिक्षक प्रशिक्षण' (Trainer Training) कार्यक्रमाच्या प्रगतीचाही बैठकीत आढावा घेण्यात आला. उद्योगांच्या बदलत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी समकालीन तांत्रिक आणि अध्यापनविषयक कौशल्यांनी सज्ज अशा प्रशिक्षकांची मोठी फळी तयार करणे हा यामागील उद्देश आहे. ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत राष्ट्रीय कौशल्य प्रशिक्षण संस्थांच्या माध्यमातून या कार्यक्रमांतर्गत ३,७४४ प्रशिक्षकांना प्रशिक्षित करण्यात आले आहे.
हे प्रकल्प पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण, उद्योगांशी सुसंगत अभ्यासक्रम आणि युवकांसाठी रोजगार निर्मिती वाढवण्याच्या दिशेने मैलाचा दगड ठरतील.