मुंबई, (प्रतिनिधी) १२ ऑक्टोबर - राज्यातील सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्था अधिक सक्षम, गतिमान आणि लोकाभिमुख बनवण्यासाठी राज्य शासनाने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. सार्वजनिक आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांच्या पुढाकारातून १ नोव्हेंबर ते ५ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत राज्यव्यापी ‘आरोग्य संवाद यात्रा’ आयोजित करण्यात येणार आहे. या यात्रेच्या माध्यमातून आरोग्यमंत्री आणि आरोग्य विभागातील उच्च पदस्थ अधिकारी स्वतः मैदानात उतरून थेट जनतेशी संवाद साधणार असून, राज्यातील आरोग्य सेवांची प्रत्यक्ष पाहणी करून त्यातील त्रुटी दूर करण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे.
थेट पाहणी आणि आरोग्य संस्थांचा सखोल आढावा
या संवाद यात्रेदरम्यान आरोग्य योजनांचा प्रत्यक्ष लाभ सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत किती प्रमाणात पोहोचतो, आरोग्य केंद्रांमध्ये कोणत्या पायाभूत सुविधा उपलब्ध आहेत आणि रुग्णांना सेवा घेताना कोणत्या अडचणींना सामोरे जावे लागते, याचा प्रत्यक्ष आढावा घेतला जाईल.
* प्रत्यक्ष भेटी: यात्रेदरम्यान प्रत्येक जिल्ह्यातील ५ प्राथमिक आरोग्य केंद्रे (PHC) आणि २ ग्रामीण रुग्णालयांच्या (RH) कामकाजाची प्रत्यक्ष वस्तुस्थिती जाणून घेतली जाणार आहे.
* व्यापक व्याप्ती: ग्रामपातळीवरील आरोग्य उपकेंद्रांपासून ते जिल्हा रुग्णालये, महानगरपालिका रुग्णालये, मनोरुग्णालये आणि विशेष संदर्भ रुग्णालयांपर्यंतच्या सर्व सेवांचा यात्रेत सखोल आढावा घेतला जाईल.
लोकसहभाग आणि आरोग्य समित्यांचे सबलीकरण
आरोग्य सेवेत पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणण्यासाठी लोकसहभागावर भर दिला जाणार आहे. यासाठी जिल्हा, तालुका, महानगरपालिका आणि ग्रामपातळीवरील आरोग्य समित्यांच्या विशेष बैठका स्थानिक लोकप्रतिनिधींच्या उपस्थितीत आयोजित केल्या जातील. या बैठकांमध्ये:
१. औषधांचा तुटवडा आणि पुरवठा साखळी.
२. आवश्यक मनुष्यबळ व वैद्यकीय उपकरणांची उपलब्धता.
३. रुग्णसेवेतील अडचणी आणि शासकीय योजनांच्या अंमलबजावणीतील त्रुटी.
या विषयांवर स्थानिक नागरिकांकडून आणि लोकप्रतिनिधींकडून थेट सूचना मागवण्यात येतील.
प्रमुख आरोग्य योजनांची जनजागृती व मार्गदर्शन
या यात्रेदरम्यान शासनाच्या विविध महत्त्वाकांक्षी योजनांची माहिती तळागाळातील नागरिकांपर्यंत पोहोचवली जाणार आहे. यामध्ये महात्मा ज्योतिराव फुले जनआरोग्य योजना, प्रधानमंत्री जनआरोग्य योजना (PM-JAY), मोफत डायलिसिस, एमआरआय (MRI) व सीटी स्कॅन (CT Scan), स्टेमी (STEMI) हृदयविकार उपचार, टेलिमेडिसिन, मोफत रक्त तपासण्या, १०२ व १०८ रुग्णवाहिका सेवा, जननी सुरक्षा योजना, माहेरघर आणि मानसिक आरोग्य समुपदेशन या सेवांचा समावेश आहे. संबंधित अधिकारी नागरिकांच्या प्रश्नांचे निरसन करून पात्र रुग्णांना नोंदणीसाठी मार्गदर्शन करतील.
'माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव' अभियानाशी सांगड
या संवाद यात्रेची सांगड राज्य शासनाच्या ‘माझं गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ अभियानाशी घातली जाणार आहे. केवळ आजारांवर उपचार करण्यापुरते मर्यादित न राहता, आजार रोखण्यासाठी (Preventive Healthcare) ग्रामपातळीवर जनजागृती केली जाईल. यामध्ये सार्वजनिक स्वच्छता, शुद्ध पाणीपुरवठा, योग्य पोषण, सांडपाणी व्यवस्थापन आणि आरोग्यदायी जीवनशैलीबाबत ग्रामस्थांचा सहभाग वाढवला जाईल.
५ डिसेंबरनंतर मुंबईत राज्यस्तरीय आढावा बैठक
या यात्रेत सार्वजनिक आरोग्य विभागाचे सचिव, आयुक्त, संचालक, जिल्हा आरोग्य अधिकारी (DHO) आणि जिल्हा शल्यचिकित्सक (Civil Surgeon) प्रत्यक्ष सहभागी होणार आहेत. यात्रेत नागरिकांकडून मिळालेल्या सूचना, तक्रारी आणि अभिप्रायांचा आढावा घेण्यासाठी ५ डिसेंबरनंतर मुंबईत मुख्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीत राज्यस्तरीय बैठक आयोजित केली जाणार आहे. या बैठकीत प्राप्त झालेल्या निष्कर्षांच्या आधारे राज्यातील आरोग्य धोरणात आवश्यक ते सुधारणात्मक बदल केले जातील.