मनोहर शिंदे, नाशिक (१० ऑक्टोबर २०२६) -
आगामी सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पार्श्वभूमीवर नाशिक शहरातील कायदा व सुव्यवस्था, सुरक्षा व्यवस्था आणि गर्दीचे नियोजन अधिक सक्षम करण्यासाठी प्रशासनाने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे.
नाशिकमध्ये उभारल्या जाणाऱ्या अत्याधुनिक 'इंटीग्रेटेड कमांड अँड कंट्रोल सेंटर' (ICCC) साठी राज्य सरकारने ३२.८ कोटी रुपये (३२८ दशलक्ष रुपये) च्या निधीला मंजुरी दिली आहे.
या प्रकल्पामुळे कुंभमेळ्याच्या काळात शहरात येणाऱ्या कोट्यवधी भाविकांची सुरक्षा आणि आपत्कालीन व्यवस्थापन अधिक जलद व पारदर्शक पद्धतीने करणे शक्य होणार आहे.
प्रकल्पाचे स्वरूप आणि आधुनिक तंत्रज्ञान
नाशिक महानगरपालिका (NMC) आणि नाशिक शहर पोलीस यांच्या संयुक्त विद्यमाने हे 'कमांड सेंटर' उभारले जात आहे. या केंद्राद्वारे संपूर्ण कुंभमेळा परिसर, रामकुंड, तपोवन, साधुग्राम, बस स्थानके आणि रेल्वे स्थानक परिसरावर २४ तास बारीक लक्ष ठेवले जाईल.
* ५,००० हून अधिक सीसीटीव्ही कॅमेरे:
नाशिक शहर आणि सिंहस्थ क्षेत्रातील सर्व प्रमुख रस्ते, घाट व संवेदनशील ठिकाणी ५,००० पेक्षा जास्त उच्च क्षमतेचे सीसीटीव्ही (CCTV) कॅमेरे बसवले जाणार आहेत.
* कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence - AI):
या कॅमेऱ्यांमध्ये एआय (AI) आधारित 'क्राउड मॅनेजमेंट' आणि 'फेस रेकग्निशन' (चेहरा ओळखणारे तंत्रज्ञान) सॉफ्टवेअर असणार आहे. यामुळे एखाद्या ठिकाणी जास्त गर्दी साचल्यास किंवा चेंगराचेंगरीसारखी परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता असल्यास सिस्टीम आपोआप अलर्ट जनरेट करेल.
* ट्रॅफिक डायव्हर्जन आणि रिअल-टाईम मॉनिटरिंग:
शहरातील वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी डिजिटल डिस्प्ले बोर्ड्स आणि ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टीम या कमांड सेंटरशी थेट जोडलेली असेल.
सुरक्षा व आपत्कालीन व्यवस्थापनाला मोठी बळकटी
कुंभमेळ्याच्या काळात होणारी प्रचंड गर्दी लक्षात घेता पोलीस, आरोग्य विभाग, अग्निशमन दल आणि आपत्ती व्यवस्थापन पथक यांच्यात समन्वय साधण्यासाठी हे केंद्र मुख्य दुवा ठरणार आहे.
* हरवलेल्या व्यक्तींचा शोध:
AI च्या मदतीने गर्दीत हरवलेल्या लहान मुलांचा आणि वृद्धांचा जलद गतीने शोध घेणे शक्य होणार आहे.
* आपत्कालीन प्रतिसाद (Emergency Response):
कोणत्याही वैद्यकीय किंवा सुरक्षेच्या आपत्कालीन प्रसंगी घटनास्थळी जवळ असणाऱ्या पथकाला तात्काळ संदेश पाठवून अवघ्या काही मिनिटांत मदत पोहोचवली जाईल.
नाशिक शहराला 'स्मार्ट सिटी' बनवण्याच्या दिशेने आणि कुंभमेळा सुरक्षित व निर्विघ्नपणे पार पाडण्यासाठी हे ३२.८ कोटी रुपयांचे 'कमांड सेंटर' एक मैलाचा दगड ठरणार आहे.