नाशिक, (प्रतिनिधी) १० ऑक्टोबर - महाराष्ट्रातील मतदारयाद्यांच्या विशेष गहन पुनरीक्षण (SIR) प्रक्रियेदरम्यान एक मोठी तांत्रिक अचूकता समोर आली आहे. राज्यातील मसुदा (Draft) मतदारयादीत तब्बल २ लाख ७० हजार ३१३ मतदारांचे वय १०० ते १५० वर्षांच्या दरम्यान असल्याचे दाखवण्यात आले होते. विशेष म्हणजे, या त्रुटीचा सर्वाधिक फटका नाशिक जिल्ह्याला बसला असून, राज्यातील एकूण अशा प्रकरणांपैकी तब्बल ८८ टक्के (२,३७,९७४) मतदार हे एकट्या नाशिक जिल्ह्यातील असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
‘द इंडियन एक्सप्रेस’ वृत्तपत्राने उघड केलेल्या या वृत्तामुळे प्रशासकीय वर्तुळात एकच खळबळ उडाली होती. मात्र, मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाच्या पाठपुराव्यानंतर अखेर निवडणूक आयोगाने ही तांत्रिक चूक सुधारली आहे.
नेमकी त्रुटी काय होती?
निवडणूक आयोगाकडून राबवण्यात आलेल्या विशेष गहन पुनरीक्षण (SIR) मोहिमेनंतर ३१ ऑगस्ट रोजी जाहीर करण्यात आलेल्या मसुदा मतदारयादीत एक तांत्रिक घोळ समोर आला. सॉफ्टवेअरमधील त्रुटीमुळे (Technical Glitch) मोठ्या संख्येने मतदारांच्या जन्माचे वर्ष १९०० नोंदवले गेले. यामुळे अनेक तरुण आणि प्रौढ मतदारांचे वय अचानक १०१ ते १५० वर्षांच्या दरम्यान (काहींचे वय १२६ वर्षे) दाखवले जाऊ लागले.
नाशिकमधील तीन मतदारसंघांत सर्वाधिक प्रमाद
या तांत्रिक चुकीमुळे संपूर्ण राज्यभरात खळबळ उडाली, परंतु या प्रकरणाचे केंद्र नाशिक जिल्हा ठरला. अहवालानुसार, राज्यातील २.७० लाखांहून अधिक त्रुटींपैकी २,३७,९७४ मतदार हे केवळ नाशिक जिल्ह्यातील तीन प्रमुख विधानसभा मतदारसंघांमधील होते:
* कळवण (ST) विधानसभा मतदारसंघ
* चांदवड विधानसभा मतदारसंघ
* देवळाली (SC) विधानसभा मतदारसंघ
या तीन मतदारसंघांत मोठ्या प्रमाणावर मतदारांचे वय चुकीचे नोंदवले गेल्यामुळे यंत्रणेच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले होते. उर्वरित ३२ हजार ३३९ प्रकरणे राज्याच्या इतर भागांत आढळली होती.
मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांचा पाठपुरावा आणि दुरुस्ती
या त्रुटीची गंभीर दखल घेत महाराष्ट्र राज्य मुख्य निवडणूक अधिकारी (CEO) एस. चोकलिंगम यांनी दिल्लीतील केंद्रीय निवडणूक आयोगाकडे पाठपुरावा केला. ही तांत्रिक चूक नेमकी कशी आणि कुठे झाली हे तपासण्यासाठी एक्सेल फॉर्मेटमध्ये माहिती मागवण्यात आली. वारंवार पत्रव्यवहार केल्यानंतर आणि वरिष्ठ पदाधिकाऱ्यांशी चर्चा झाल्यानंतर, अखेर ६ ऑक्टोबर रोजी ही तांत्रिक त्रुटी सिस्टीमच्या माध्यमातून सुधारण्यात आली.
अंतिम मतदारयादी कधी?
या विशेष पुनरीक्षण प्रक्रियेनंतर महाराष्ट्रातील मतदारांची एकूण संख्या ९.७९ कोटींवरून घसरून ७.७२ कोटींवर आली आहे. मसुदा यादीवर नागरिक व राजकीय पक्षांकडून हरकती व दावे मागवण्याची अंतिम मुदत १२ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत आहे, तर सर्व सुधारणा करून १६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी अंतिम मतदारयादी प्रसिद्ध केली जाणार आहे. नाशिक जिल्ह्यातील या तांत्रिक घोळाची दुरुस्ती झाल्याने आता नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.