मुंबई (प्रतिनिधी), ७ ऑक्टोबर २०२६ -
रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे संचालक आणि प्राणिप्रेमी अनंत अंबानी यांनी प्राण्यांच्या कल्याणासाठी एका अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि व्यापक राष्ट्रीय मोहिमेची घोषणा केली आहे. ‘वनतारा’ (Vantara) या त्यांच्या संकल्पनेअंतर्गत ‘चॅम्पियन्स ऑफ केअर’ (Champions of Care) या विशेष मोहिमेची अधिकृत सुरुवात करण्यात आली आहे.
देशातील मुक्या प्राण्यांचे आरोग्य, संरक्षण आणि पुनर्वसन यांमध्ये सुधारणा घडवून आणणे हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे. या उपक्रमाच्या माध्यमातून दरवर्षी सुमारे २० लाख गरजू आणि असहाय प्राण्यांपर्यंत प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष मदत पोहोचवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
देशभरातील ५० हून अधिक संस्थांचे नेटवर्क
‘चॅम्पियन्स ऑफ केअर’ या मोहिमेअंतर्गत पहिल्या टप्प्यातच देशभरातील ५० हून अधिक आघाडीच्या प्राणी कल्याण संस्थांना (Animal Welfare Organizations) एकत्र जोडण्यात आले आहे. स्थानिक पातळीवर प्राण्यांसाठी अहोरात्र काम करणाऱ्या या संस्थांना तांत्रिक, आर्थिक आणि भौतिक पातळीवर बळ देण्याचे काम वनतारा करणार आहे.
या मोहिमेमुळे आतापर्यंत तुटपुंज्या साधनांवर चालणाऱ्या अनेक लहान-मोठ्या संस्थांना मोठी ताकद मिळणार आहे.
कुठल्या प्राण्यांना मिळणार मदत?
या मोहिमेची व्याप्ती केवळ पाळीव प्राण्यांपुरती मर्यादित न राहता सर्व प्रकारच्या प्राण्यांसाठी खुली करण्यात आली आहे. यामध्ये प्रामुख्याने:
भटके प्राणी: रस्त्यावर राहणारे कुत्रे, मांजरी आणि इतर भटके प्राणी.
जखमी व सोडून दिलेले प्राणी: अपघातात गंभीर जखमी झालेले, आजारी किंवा मालकांनी सोडून दिलेले प्राणी.
कामाचे आणि भारवाहक प्राणी: गाढवे, घोडे, उंट आणि रस्त्यांवर मोकाट फिरणारी वयोवृद्ध गुरे-ढोरे.
साधनसामग्री आणि पायाभूत सुविधांचा पुरवठा
केवळ अन्न पुरवण्यापुरते मर्यादित न राहता प्राण्यांच्या वैद्यकीय गरजा पूर्ण करण्यावर या मोहिमेचा भर असेल. वनतारातर्फे सहभागी संस्थांना खालील अत्यंत आवश्यक सुविधा आणि उपकरणे उपलब्ध करून दिली जाणार आहेत:
रुग्णवाहिका व बचाव उपकरणे: आपत्कालीन परिस्थितीत प्राण्यांना सुरक्षितपणे रुग्णालयात पोहोचवण्यासाठी अत्याधुनिक ॲम्ब्युलन्स आणि रेस्क्यू किट्स.
वैद्यकीय तपासणी यंत्रसामग्री: उपचारासाठी लागणारी modern X-ray, सोनोग्राफी आणि इतर निदानाची साधने.
निवारा व अन्न: आजारी प्राण्यांसाठी सुरक्षित शेल्टर होम आणि पौष्टिक अन्नाचा नियमित पुरवठा.
प्रशिक्षण व क्षमता बांधणी: प्राणी कल्याण क्षेत्रात काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांना आणि डॉक्टरांना अत्याधुनिक वैद्यकीय उपचारांचे प्रशिक्षण.
‘एव्हरी लाइफ मॅटर्स’ – अनंत अंबानी यांची भावना
या मोहिमेच्या शुभारंभाप्रसंगी बोलताना अनंत अंबानी म्हणाले, “आपल्या देशात दररोज हजारो लोक स्वतःकडे अत्यंत मर्यादित साधनसामग्री आणि निधी असतानाही गरजू प्राण्यांची मनापासून काळजी घेतात. त्यांचे हे समर्पण थक्क करणारे आहे.
‘चॅम्पियन्स ऑफ केअर’च्या माध्यमातून आम्ही अशा सर्व निष्ठावंत कार्यकर्त्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहत आहोत. प्राण्यांची सेवा करणाऱ्या या संस्थांना अधिक सक्षम करणे हाच आमचा प्रयत्न आहे. आमच्यासाठी ‘एव्हरी लाइफ मॅटर्स’ (प्रत्येक जीव महत्त्वाचा आहे) या वाक्याचा हाच खरा आणि व्यावहारिक अर्थ आहे.”
सामंजस्य कराराद्वारे (MoU) ज्ञानाचे आदान-प्रदान
या मोहिमेचे स्वरूप दीर्घकालीन आणि सुटसुटीत राहावे यासाठी वनतारा आणि सर्व सहभागी संस्थांमध्ये अधिकृत सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या आहेत. या करारामुळे सर्व संस्था केवळ संसाधनेच नव्हे, तर प्राण्यांच्या उपचारांविषयीची माहिती, तांत्रिक अनुभव आणि माहितीचे संकलन (Data and Knowledge Sharing) एकमेकांशी सामायिक करतील. यामुळे एखाद्या विशिष्ट प्रदेशात प्राण्यांवर उद्भवणाऱ्या आजारांवर किंवा आपत्कालीन परिस्थितीवर अधिक वेगाने आणि प्रभावीपणे मात करणे शक्य होणार आहे.
एकंदरीत, अनंत अंबानी यांच्या या पुढाकारामुळे भारतातील प्राणी कल्याण क्षेत्राचे चित्र बदलणार असून, वैद्यकीय अभावामुळे होणाऱ्या हजारो प्राण्यांच्या मृत्यूला आळा बसण्यास मोठी मदत होणार आहे.