मनोहर शिंदे, (नाशिक) ६ ऑक्टोबर - रेशन दुकानांवरील तासनतास लागणाऱ्या रांगा, धान्याचा तुटवडा आणि वजनातील गैरप्रकारांना पूर्णविराम देण्यासाठी नाशिकमध्ये महाराष्ट्रातील पहिले 'ग्रेन एटीएम' (Grain ATM) सुरू करण्यात येणार आहे. नाशिक रोड भागात हा प्रयोग राबवला जाणार असून, यामुळे अन्न व नागरी पुरवठा विभागाच्या सार्वजनिक वितरण प्रणालीमध्ये (PDS) एक मोठा डिजिटल बदल पाहायला मिळणार आहे.
हे तंत्रज्ञान पूर्णपणे स्वयंचलित (Automated) असून बँक एटीएमप्रमाणेच काम करते. या उपक्रमामुळे रेशनधारकांना त्यांचा हक्काचा धान्य साठा जलद, अचूक आणि कोणत्याही मानवी हस्तक्षेपाशिवाय मिळणार आहे.
कसे काम करणार 'ग्रेन एटीएम'?
१. बायोमेट्रिक ओळख: रेशनकार्डधारक नागरिक या मशिनवर आपला आधार क्रमांक टाकून किंवा बायोमेट्रिक (अंगठ्याचे ठसे / डोळ्यांचे स्कॅन) पद्धतीने स्वतःची ओळख पटवतील.
२. धान्याची निवड व प्रमाण: ओळख पटल्यानंतर मशिन्सच्या स्क्रीनवर संबंधित कर्मचाऱ्याला/नागरिकाला मिळणाऱ्या धान्याचे (गहू, तांदूळ इत्यादी) प्रमाण दिसेल.
३. अचूक वाटप: बटन दाबल्यानंतर एटीएममधून काही मिनिटांतच अचूक वजनाचे धान्य थेट पिशवीत किंवा भांड्यात जमा होईल.
'ग्रेन एटीएम'चे प्रमुख फायदे:
* वेळेची बचत: रेशन दुकानांवर तासनतास उभं राहण्याची गरज भासणार नाही, अवघ्या २ ते ३ मिनिटांत धान्य हाताशी येईल.
* वजनात पारदर्शकता: अन्नधान्याच्या वजनात होणारी घट किंवा होणारी फसवणूक पूर्णपणे थांबेल.
* २४x७ सेवा उपलब्धतेची शक्यता: भविष्यात या सुविधेमुळे नागरिकांना त्यांच्या सोयीनुसार धान्य घेण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.
* पारदर्शक वितरण: काळाबाजार आणि बनावट वाटपाला पूर्णपणे आळा बसेल.
नाशिकमध्ये राबवला जाणारा हा पथदर्शी (Pilot) प्रकल्प यशस्वी झाल्यानंतर, राज्यातील इतर प्रमुख शहरे आणि जिल्ह्यांमध्येही अशी 'ग्रेन एटीएम' उभारली जातील. तंत्रज्ञानाच्या या वापरामुळे नाशिकच्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला असून, सामान्य नागरिकांमधून या निर्णयाचे स्वागत होत आहे.