पुणे, (प्रतिनिधी) ४ ऑक्टोबर - महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (एसटी) राज्यातील लाखो प्रवाशांना मोठा दिलासा देत आपल्या अत्यंत लोकप्रिय असलेल्या ‘आवडेल तेथे प्रवास’ योजनेच्या पास वितरणात डिजिटलायझेशनचा नवा अध्याय सुरू केला आहे. आता प्रवाशांना या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी एसटी आगारात (डेपो) जाऊन तासनतास रांगेत उभे राहण्याची किंवा हस्तलिखित पास काढण्याची कोणतीही आवश्यकता भासणार नाही. एसटी महामंडळाच्या वाहतूक विभागाने २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी काढलेल्या एका महत्त्वपूर्ण परिपत्रकानुसार, हे पास आता थेट ऑनलाइन पद्धत, मोबाईल ॲप आणि QR कोड तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून प्रवाशांना उपलब्ध करून दिले आहेत.
आगारातील फेऱ्या आणि रांगांपासून सुटका
एसटी महामंडळाची ‘आवडेल तेथे प्रवास’ ही योजना पर्यटक, व्यावसायिक, रोजचे प्रवासी आणि सणासुदीच्या काळात गावी जाणाऱ्या नागरिकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या योजनेअंतर्गत ४ दिवस आणि ७ दिवस अशा कालावधीसाठी निश्चित शुल्क आकारून संपूर्ण महाराष्ट्रात एसटीच्या कोणत्याही बसमधून अमर्याद प्रवास करण्याची सवलत दिली जाते. मात्र, आतापर्यंत हा पास मिळवण्यासाठी प्रवाशांना प्रत्यक्ष एसटी आगारात जावे लागत असे. तेथे कर्मचाऱ्यांकडून हस्तलिखित पास मिळवण्यात बराच वेळ वाया जात असे. कधी कागदाचा तुटवडा, तर कधी लांबच लांब रांगांमुळे प्रवाशांची प्रचंड गैरसोय होत होती. आता ही सर्व किचकट प्रक्रिया इतिहासजमा झाली असून, प्रवाशांना घरबसल्या अवघ्या काही मिनिटांत पास मिळवणे शक्य झाले आहे.
‘क्यूआर’ कोड आणि डिजिटल पासचे स्वरूप
वाहतूक विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, ४ व ७ दिवसांच्या पासची ही नवी ऑनलाइन प्रणाली महामंडळाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर तसेच अधिकृत मोबाईल ॲप्लिकेशनवर पूर्णपणे कार्यान्वित करण्यात आली आहे. प्रवाशांनी ऑनलाइन अर्ज भरून शुल्क अदा केल्यानंतर त्यांच्या मोबाईलवर डिजिटल पास प्राप्त होईल. प्रवासादरम्यान प्रवाशांना हा पास ए-४ आकाराच्या कागदावर प्रिंट करून किंवा थेट मोबाईलमध्ये पीडीएफ (PDF) स्वरूपात वाहकाला (कंडक्टर) दाखवता येईल.
या डिजिटल पासची सर्वात महत्त्वाची सुरक्षितता म्हणजे यावर दिलेला ‘क्यूआर’ (QR) कोड. प्रवासाच्या वेळी एसटीचे वाहक आपल्या ई-टीआयएम (ETIM) मशीनद्वारे किंवा डिजिटल उपकरणाद्वारे हा क्यूआर कोड स्कॅन करतील. यामुळे बनावट पासच्या गैरप्रकारांना पूर्णपणे आळा बसेल आणि तिकीट तपासणीची प्रक्रियाही अतिशय पारदर्शक व जलद होईल.
प्रवासी केंद्रित आणि पर्यावरणपूरक उपक्रम
एसटी महामंडळाने घेतलेला हा निर्णय प्रवाशांच्या वेळेची आणि श्रमाची बचत करणारा ठरत आहे. डिजिटल इंडिया आणि कागदविरहित (पेपरलेस) कामकाजाच्या दिशेने एसटीने उचललेले हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. यामुळे केवळ प्रवाशांचा अनुभव सुधारणार नाही, तर महामंडळाच्या प्रशासकीय कामकाजाचा ताणही मोठ्या प्रमाणावर कमी होईल.
सध्या आगामी सण-उत्सव आणि पर्यटनाचा हंगाम लक्षात घेता, या ऑनलाइन सुविधेचा राज्यभरातील लाखो प्रवाशांना मोठा फायदा होणार आहे. एसटीच्या या डिजिटल प्रवासाचे सर्व स्तरांतून स्वागत होत असून, प्रवाशांनी एसटीच्या अधिकृत वेबसाईट व मोबाईल ॲपचा वापर करून या सुविधेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन एसटी प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.