विकास नाशिककर, (नाशिक) १ ऑक्टोबर - नाशिक जिल्हा आणि परिसरातील वाढत्या विजेच्या मागणीला पुरेशा दाबाने पुरवठा करण्यासाठी तसेच वीज पारषण यंत्रणा अधिक मजबूत करण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल उचलण्यात आले आहे. केंद्र सरकारच्या अंतर्गत येणाऱ्या सार्वजनिक क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी 'पावर फायनान्स कॉर्पोरेशन'ने (PFC) नाशिकमधील प्रस्तावित ४००/२२० केव्ही (kV) पारषण (Transmission) प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी एका विशेष कंपनीची (Special Purpose Vehicle - SPV) स्थापना केली आहे. या निर्णयामुळे नाशिक आणि लगतच्या क्षेत्रातील वीज पुरवठ्याची क्षमता आणि गुणवत्ता लक्षणीयरीत्या सुधारणार आहे.
विशेष कंपनी (SPV) ची गरज आणि भूमिका
पीएफसीच्या या उपकंपनीची (SPV) निर्मिती प्रकल्प उभारणीच्या सुरुवातीच्या तांत्रिक व प्रशासकीय प्रक्रिया वेगाने पार पाडण्यासाठी करण्यात आली आहे. या विशेष कंपनीद्वारे प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या जमिनीचे अधिग्रहण, पर्यावरण व वन विभागाच्या परवानग्या, तांत्रिक सर्वेक्षण आणि प्राथमिक आराखडा तयार करण्याचे काम केले जाईल.
प्रकल्पाची प्राथमिक तयारी पूर्ण झाल्यानंतर, स्पर्धात्मक बोली प्रक्रियेद्वारे (Tariff-Based Competitive Bidding - TBCB) एका खाजगी किंवा सार्वजनिक क्षेत्रातील विकासक (Developer) कंपनीची निवड केली जाईल. त्यानंतर ही विशेष कंपनी निवडलेल्या यशस्वी बोलीदाराकडे (Successful Bidder) पूर्णपणे हस्तांतरित केली जाईल. ती विकासक कंपनी या पारषण प्रकल्पाचे बांधकाम, संचालन आणि देखभाल करेल.
नाशिक आणि परिसराला होणार मोठा फायदा
नाशिक हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे औद्योगिक, कृषी आणि शहरी केंद्र आहे. शहराचा झपाट्याने होणारा विस्तार आणि औद्योगिक वसाहतींमधील विजेची वाढती मागणी यामुळे सध्याच्या वीज यंत्रणेवर मोठा ताण पडत आहे. प्रस्तावित ४००/२२० केव्ही उच्च दाबाच्या सबस्टेशन आणि पारषण वाहिन्यांमुळे (Transmission Lines) पुढील मोठे फायदे मिळतील:
* सुरळीत अन् अखंड वीज पुरवठा: उच्च दाबाची प्रणाली उपलब्ध झाल्यामुळे वारंवार होणारा वीज खंडित होण्याचा (Power Cut) त्रास कमी होईल.
* औद्योगिक क्षेत्राला चालना: सातपूर, अंबड आणि सिन्नर औद्योगिक क्षेत्रातील कारखान्यांना आवश्यक असलेला उच्च दाबाचा वीज पुरवठा विनाअडथळा मिळेल.
* वोल्टेज समस्येतून सुटका: ग्रामीण आणि शहरी भागातील 'लो-वोल्टेज' आणि वीज गळतीची समस्या दूर होण्यास मदत होईल.
* भविष्यातील मागणीची पूर्तता: आगामी १० ते १५ वर्षांतील वीज वापराच्या अंदाजानुसार ही यंत्रणा सक्षम ठरणार आहे.
प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीला गती
केंद्र शासनाच्या ऊर्जा मंत्रालयाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार पारषण क्षेत्रातील प्रकल्प वेळेत पूर्ण करण्यासाठी ही विशेष कंपनी मॉडेल पद्धत वापरली जाते. या नव्या कंपनीच्या स्थापनेमुळे नाशिकच्या या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी वीज पारषण प्रकल्पाच्या कामाला आता प्रत्यक्ष गती मिळणार असून लवकरच टेंडर प्रक्रिया पूर्ण करून प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होण्याची शक्यता आहे.