नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २७ सप्टेंबर - एखाद्या विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रात माशांमध्ये परजीवी (Parasites) आढळल्याच्या वृत्तामुळे भारतीय ग्राहकांनी घाबरून जाऊन ट्युना (Tuna) मासे खाणे टाळण्याची कोणतीही गरज नाही, असा स्पष्ट आणि दिलासादायक सल्ला 'भारतीय कृषी संशोधन परिषद - केंद्रीय सागरी मत्स्योद्योग संशोधन संस्थेने' (ICAR-CMFRI) दिला आहे. भारतीय किनारपट्टीजवळ आढळणाऱ्या ट्युना आणि इतर सागरी माशांची तपासणी केली असता त्यांच्यात कोणत्याही हानिकारक परजीवींचा प्रादुर्भाव आढळलेला नाही, असे संस्थेने स्पष्ट केले आहे.
ब्राझीलमधील अभ्यासाच्या पार्श्वभूमीवर स्पष्टीकरण
अटलांटिक महासागरातील ब्राझीलच्या किनारपट्टीवर आढळणाऱ्या 'स्किपजॅक ट्युना' (Skipjack Tuna) प्रजातीच्या माशांमध्ये परजीवी आढळल्याचा अभ्यास नुकताच समोर आला होता. या वृत्तामुळे भारतीय ग्राहकांमध्ये आणि मत्स्यप्रेमींमध्ये निर्माण झालेला भ्रम दूर करण्यासाठी CMFRI च्या कोची येथील विभागाने ही महत्त्वाची मार्गदर्शक सूचना जारी केली आहे.
एका विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रातील पर्यावरणीय परिस्थिती, तापमान आणि कोपपॉडसारख्या मध्यवर्ती घटकांच्या उपलब्धतेवर माशांमधील परजीवींचे प्रमाण अवलंबून असते. त्यामुळे परदेशातील किंवा एका विशिष्ट समुद्रातील निष्कर्ष भारतीय सागरी हद्दीतील माशांना जसेच्या तसे लागू होत नाहीत, असे संस्थेने नमूद केले आहे.
भारतीय मासे सुरक्षित; नियमित निरीक्षणात स्पष्टता
ICAR-CMFRI चे संचालक डॉ. ग्रिन्सन जॉर्ज यांनी सांगितले की, मत्स्य जीवशास्त्र अभ्यासाचा भाग म्हणून संस्थेचे शास्त्रज्ञ नियमितपणे माशांमधील बदल, विकृती आणि परजीवींचे निरीक्षण करत असतात. यामध्ये स्किपजॅक ट्युनेसह इतरही अनेक प्रजातींचा समावेश असतो. संस्थेने तपासलेल्या भारतीय सागरी क्षेत्रातील माशांमध्ये मानवी आरोग्याला हानी पोहोचवणाऱ्या परजीवींचा कोणताही बाह्य किंवा गंभीर प्रादुर्भाव दिसून आलेला नाही.
अन्नसुरक्षेसाठी योग्य शिजवण्याची पद्धत प्रभावी
भारतीय खाद्यसंस्कृती ही अन्नसुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत सुरक्षित असल्याचे सांगताना संस्थेने काही महत्त्वाच्या बाबींवर भर दिला आहे:
भारतीय पद्धतीमुळे जोखीम शून्य: जपान किंवा काही पाश्चात्य देशांमध्ये 'सुशी'सारखे कच्चे किंवा अत्यंत कमी शिजवलेले सागरी अन्न (Seafood) खाण्याची परंपरा आहे, तिथे परजीवींचा धोका असू शकतो. याउलट, भारतात मासे उच्च तापमानावर चांगले शिजवून किंवा तळून खाल्ले जातात. या प्रक्रियेत माशांमधील संभाव्य परजीवी पूर्णपणे नष्ट होतात.
योग्य हाताळणी आणि स्वच्छता: मासे साफ करताना त्यांचे आतडे आणि इतर अंतर्गत अवयव त्वरित व योग्य प्रकारे काढून टाकणे आवश्यक आहे. ही नेहमीची स्वच्छता बाळगल्यास अन्नसुरक्षेचा कोणताही प्रश्न निर्माण होत नाही.
न्युट्रिशन आणि पोषणाचा लाभ घेणे सुरू ठेवा
शास्त्रीय दृष्टिकोनाचा विचार करता, एका भागातील माशांची वैशिष्ट्ये दुसऱ्या भागातील माशांपेक्षा भिन्न असतात. त्यामुळे अफवांवर विश्वास न ठेवता ग्राहकांनी स्वच्छता आणि योग्य स्वयंपाक पद्धतींचा वापर करून ट्युना व इतर सागरी माशांचे सेवन सुरू ठेवावे. माशांमधून मिळणारे प्रोटीन आणि ओमेगा-३ सारख्या आवश्यक पोषक घटकांचा लाभ निसंकोचपणे घ्यावा, असे आवाहन ICAR-CMFRI कडून करण्यात आले आहे.