मुंबई, (प्रतिनिधी) २५ सप्टेंबर - महसूल गुप्तचर संचालनालयाने (DRI) नाव्हा शेवा बंदरावर (Nhava Sheva Port) एक मोठी कारवाई करत परदेशातून बेकायदेशीरपणे आयात केलेले तब्बल १० हजार किलोचे फटाके जप्त केले आहेत. जप्त करण्यात आलेल्या फटाक्यांची बाजारातील किंमत सुमारे ३ कोटी रुपये आहे. काचसामान (बाटल्या) आणि वॉलपेपरच्या मालामागे लपवून हे फटाके देशात आणण्याचा प्रयत्न केला जात होता.
या संपूर्ण सिंडिकेटची आखणी करणाऱ्या आणि बेकायदेशीर माल क्लीअर करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या मुख्य सूत्रधाराला सीमाशुल्क कायद्याअंतर्गत (Customs Act, 1962) अटक करण्यात आली आहे.
तपासणीत काय आढळले?
माल जाहीर करताना फसवणूक: परदेशातून आलेल्या कंटेनरमध्ये केवळ बाटल्या (Bottles) आणि वॉलपेपर (Wallpapers) असल्याचे कागदपत्रांवर जाहीर करण्यात आले होते.
कंटेनरमध्ये बनवला खोटा पडदा: अधिकाऱ्यांनी तपासणी केली असता, कंटेनरच्या पहिल्या अवघ्या तीन रांगांमध्ये जाहीर केलेला माल ठेवला होता, तर त्याच्या मागे संपूर्ण कंटेनर फटाक्यांनी भरलेला होता.
मोठ्या प्रमाणावर साठा: तपासणीत '२८८ गॅटलिंग' नावाने ओळखले जाणारे तब्बल १९,८०० फटाके आढळले, ज्यांचे एकूण वजन सुमारे १०,००० किलो आहे.
फटाक्यांच्या आयातीवर कडक नियम
भारताच्या 'परदेशी व्यापार धोरणां'नुसार (Foreign Trade Policy) फटाक्यांची थेट आयात 'प्रतिबंधित' (Restricted) वर्गात येते. फटाक्यांची आयात करण्यासाठी:
१. डीजीएफटी (DGFT - परराष्ट्र व्यापार महासंचालक): यांच्याकडून वैध परवानगी असणे आवश्यक आहे.
२. पेसो (PESO - पेट्रोलियम आणि स्फोटक सुरक्षा संघटना): यांच्याकडून स्फोटक नियम, २००८ अंतर्गत विशेष परवाना मिळवणे बंधनकारक आहे.
कोणतीही कायदेशीर परवानगी नसताना आणि सुरक्षेचे नियम धाब्यावर बसवून हा साठा आणल्यामुळे संपूर्ण माल सीमाशुल्क कायद्यानुसार जप्त करण्यात आला आहे. व्यावसायिक मालवाहतूक मार्गांचा गैरवापर करून होणाऱ्या बेकायदेशीर आयातीविरोधात 'डीआरआय'ची ही धडक कारवाई मानली जात आहे.