नाशिक, (प्रतिनिधी) २२ सप्टेंबर - नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे २०२६-२७ मध्ये होणाऱ्या जगप्रसिद्ध सिंहस्थ महाकुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हा व पोलीस प्रशासन तसेच रेल्वे विभाग आतापासूनच पूर्णपणे अ‍ॅक्शन मोडमध्ये आले आहे. कुंभमेळ्याच्या काळात देश-विदेशातून येणाऱ्या करोडो भाविकांची वाहतूक नियोजनबद्ध, सुव्यवस्थित आणि सुरक्षित राहावी, या उद्देशाने आज ओढा आणि देवळाली या दोन महत्त्वपूर्ण रेल्वे स्थानकांची वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या पथकाकडून संयुक्त पाहणी करण्यात आली.
कुंभमेळ्यातील मुख्य शाही स्नान आणि प्रमुख पर्वणीच्या दिवसांमध्ये देशभरातून लाखो भाविक रेल्वेने नाशिकमध्ये दाखल होतात. नाशिक रोड मुख्य रेल्वे स्थानकावरील ताण कमी करण्यासाठी ओढा आणि देवळाली या उपनगरीय स्थानकांचा वापर 'सॅटेलाइट स्टेशन्स' म्हणून करण्याचा प्रशासनाचा मानस आहे. याच पार्श्वभूमीवर गर्दीचे प्रभावी व्यवस्थापन, सुरक्षितता आणि आपत्कालीन नियोजनाचा प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन आढावा घेण्यात आला.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची उपस्थिती
या महत्त्वपूर्ण पाहणी दौऱ्यात नाशिकच्या उपविभागीय अधिकारी अर्पिता ठुबे, रेल्वेच्या भुसावळ विभागाचे वरिष्ठ विभागीय वाणिज्य व्यवस्थापक (Sr. DCM), पोलीस उपायुक्त किशोर काळे यांच्यासह नाशिक तालुका मास ट्रान्सपोर्ट अथॉरिटी (NTKMA), रेल्वे सुरक्षा बल (RPF), शहर व ग्रामीण पोलीस प्रशासन आणि स्थानिक महसूल विभागातील वरिष्ठ अधिकारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
पाहणी दौऱ्यातील प्रमुख नियोजन व उपाययोजना:
तात्पुरते होल्डिंग एरिया: स्थानक परिसरात भाविकांची एकाच वेळी मोठी गर्दी होऊ नये, यासाठी ओढा आणि देवळाली रेल्वे स्थानक परिसरात भव्य आणि सुरक्षित 'होल्डिंग एरिया' (प्रतिक्षा क्षेत्र) उभारण्यात येणार आहेत. रेल्वेतून उतरणाऱ्या भाविकांना थेट स्थानकाबाहेर न सोडता या होल्डिंग एरियात टप्प्याटप्प्याने मार्गस्थ केले जाईल.
वन-वे ट्रॅफिक अन् स्वतंत्र मार्ग: गर्दीचे सुलभ नियमन करण्यासाठी रेल्वे स्थानकांवर प्रवेश (Entry) आणि निर्गमन (Exit) साठी पूर्णपणे स्वतंत्र मार्ग तयार केले जातील. यामुळे चेंगराचेंगरी किंवा गोंधळाची परिस्थिती निर्माण होणार नाही.
बस शटल सेवा अन् ट्रॅफिक प्लॅन: रेल्वे स्थानकांवर उतरणाऱ्या भाविकांना थेट मुख्य 'साधुग्राम' आणि पवित्र 'रामकुंड' परिसराकडे नेण्यासाठी विशेष बस शटल सेवा सुरू करण्यात येणार आहे. या बसच्या जलद आणि विनाअडथळा फेऱ्यांसाठी स्वतंत्र व विशेष वाहतूक मार्ग (Dedicated Bus Corridors) निश्चित केले जात आहेत.
आपत्कालीन परिस्थितीसाठी 'ग्रीन कॉरिडॉर': गर्दीच्या वेळी एखादी वैद्यकीय किंवा इतर आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास रुग्णवाहिका आणि मदत पथकांना तातडीने हालचाल करता यावी, यासाठी विशेष 'ग्रीन कॉरिडॉर'चे नियोजन करण्यात आले आहे.
यंत्रणांमधील सुयोग्य समन्वय: रेल्वे, पोलीस प्रशासन, वाहतूक शाखा, महापालिका आणि स्थानिक प्रशासन यांच्यात रिअल-टाईम माहितीची देवाणघेवाण व्हावी, यासाठी आधुनिक नियंत्रण कक्ष (Control Room) आणि सीसीटीव्ही नेटवर्क उभारण्यावर भर दिला जाणार आहे.
प्रशासकीय समन्वय आणि डिजिटल व्यवस्थापन
पाहणीदरम्यान उपविभागीय अधिकारी अर्पिता ठुबे यांनी सांगितले की, "सिंहस्थ कुंभमेळ्यात येणाऱ्या प्रत्येक भाविकाची सुरक्षितता ही आमची पहिली प्राथमिकता आहे. नाशिक रोड स्टेशनवरील गर्दीचा ताण विभागावा म्हणून ओढा आणि देवळाली स्थानकांचा पूर्ण क्षमतेने वापर केला जाईल. सर्व यंत्रणांनी आपापसातील समन्वय वाढवून दिलेल्या वेळेत सर्व पायाभूत सुविधा पूर्ण कराव्यात अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत."
तसेच पोलीस उपायुक्त किशोर काळे यांनी गर्दी नियंत्रणासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, ड्रोन कॅमेरे आणि पब्लिक अ‍ॅनाउन्समेंट सिस्टीमचा वापर केला जाईल अशी माहिती दिली.
कुंभमेळ्याच्या कालावधीत नाशिकमध्ये येणाऱ्या प्रवाशांना कोणत्याही अडचणीला सामोरे जावे लागू नये, वाहतूक कोंडी होऊ नये आणि अत्यंत धार्मिक व उत्साही वातावरणात हा सोहळा पार पडावा, यादृष्टीने ही संयुक्त पाहणी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरली आहे. सर्व संबंधित विभागांनी या आराखड्यानुसार प्रत्यक्ष कामाला गती देण्याचे निश्चित केले आहे.