नाशिक, (प्रतिनिधी) २१ सप्टेंबर - नाशिकमध्ये पडलेल्या ताज्या पावसानंतर रामकुंडातील ऐतिहासिक अरुणा-गोदावरी संगमस्थळी एक अत्यंत आश्चर्यकारक अन् निसर्गरम्य दृश्य पाहायला मिळाले आहे. कुंभमेळा ज्या परिसरात भरतो, त्याच ठिकाणी गोदावरी नदीचा मूळ प्रवाह काँक्रिटखाली गाडला गेलेला आहे, तर तिची उपनदी असलेली 'अरुणा नदी'देखील अनेक वर्षांपूर्वी बुजवण्यात आली आहे. मात्र, पावसानंतर या ठिकाणी अचानक पाण्याचा मोठा प्रवाह वाहताना दिसून आल्याने गोदाप्रेमींनी याबाबत तातडीने वैज्ञानिक संशोधन करण्याची मागणी लावून धरली आहे.
या संदर्भात प्रसिद्ध गोदाप्रेमी देवांग जानी यांनी प्रशासनाचे लक्ष वेधताना म्हटले आहे की, रामकुंडात काँक्रिटच्या पोटातून वाहणाऱ्या या पाण्याचा स्रोत नेमका कोणता, याचा शास्त्रीय आणि वैज्ञानिक पद्धतीने शोध घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
शास्त्रीय तपासणी अन् जलवैज्ञानिक अभ्यासाची मागणी
रामकुंडात वाहणारे हे पाणी अरुणा नदीचे मूळ नैसर्गिक पाणी आहे, पावसाचे पाणी आहे, सांडपाणी/गटाराचे पाणी आहे की या सर्वांचा एकत्र मिश्र प्रवाह आहे? याची तपासणी एखाद्या अधिकृत तज्ज्ञ जल संशोधन संस्थेमार्फत करण्यात यावी, अशी आग्रही मागणी देवांग जानी यांनी केली आहे.
जर चाचणीअंती हे पाणी अरुणा नदीच्या जिवंत अन् नैसर्गिक प्रवाहाचे असल्याचे सिद्ध झाले, तर काळाच्या ओघात बुजवण्यात आलेल्या अरुणा नदीच्या पुनरुज्जीवनाच्या (Rejuvenation) दृष्टीने हा एक अतिशय ऐतिहासिक अन् महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो.
नदी संवर्धनासाठी प्रशासनाला आवाहन:
जलवैज्ञानिक अभ्यास: महापालिका व जिल्हा प्रशासनाने या ठिकाणी तातडीने जलवैज्ञानिक (Hydrological) आणि पर्यावरणीय अभ्यास करून पाण्याचा मूळ स्रोत निश्चित करावा.
ऐतिहासिक प्रवाहाचा शोध: गोदावरी आणि अरुणा या दोन्ही नद्यांच्या ऐतिहासिक व नैसर्गिक प्रवाहाचा शास्त्रीय अभ्यास केला जावा.
भविष्यातील नियोजन: या अभ्यासाच्या आधारे सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नद्यांचे मूळ सौंदर्य आणि संवर्धन टिकवण्यासाठी ठोस नियोजन आखण्यात यावे.
गोदावरी-अरुणा संगमावरील या घटनेमुळे नाशिकमधील पर्यावरणप्रेमी आणि नागरिकांमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण झाली असून, आता प्रशासन यावर काय पावले उचलते याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.