मुंबई, (प्रतिनिधी) २१ सप्टेंबर - कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence - AI) क्षेत्रातील दोन सर्वात मोठ्या आणि आघाडीच्या प्रतिस्पर्धी कंपन्यांमधील थेट संघर्ष आता एका अत्यंत धक्कादायक वळणावर येऊन पोहोचला आहे. जगाला 'चॅटजीपीटी'ची (ChatGPT) ओळख करून देणारी अव्वल कंपनी ‘ओपनएआय’ (OpenAI) आणि अत्यंत शक्तिशाली 'क्लॉड' (Claude) मॉडेलची निर्मिती करणारी ‘अँथ्रोपिक’ (Anthropic) या दोन दिग्गज कंपन्यांमध्ये सायबर सुरक्षेवरून थेट युद्ध रंगले आहे. एका प्रतिस्पर्धी एआय मॉडेलचा वापर करून दुसऱ्याची सुरक्षा भिंत भेदण्यात आल्याचा प्रकार समोर आल्याने जगभरातील सायबर आणि टेक इंडस्ट्रीत मोठी खळबळ उडाली आहे.
'द वॉल स्ट्रीट जर्नल'च्या वृत्ताने उघडकीस आला प्रकार
'द वॉल स्ट्रीट जर्नल' (WSJ) या प्रसिद्ध आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार, सायबर संशोधकांच्या एका गटाने 'अँथ्रोपिक'च्या शक्तिशाली 'क्लॉड' (Claude) या एआय सॉफ्टवेअरच्या साहाय्याने थेट 'OpenAI'च्या सायबर सुरक्षेत मोठी पडझड घडवून आणली आहे. संशोधकांनी क्लॉडच्या मदतीने OpenAI च्या एका कर्मचाऱ्याचे अंतर्गत 'चॅटजीपीटी' खाते यशस्वीरीत्या हॅक केले.
या घुसखोरीनंतर संशोधकांना त्या कर्मचाऱ्याच्या खात्यावरून अंतर्गत होणारे गोपनीय संदेश (Internal Chats) आणि अत्यंत संवेदनशील डेटा सहज वाचता येत होता. ज्या कंपनीने एआयचे साम्राज्य निर्माण केले, त्याच कंपनीच्या घरात प्रतिस्पर्धी एआयच्या मदतीने अशा प्रकारे सुरुंग लावण्यात आल्याने संपूर्ण टेक विश्वाला मोठा धक्का बसला आहे.
नेमकं काय घडलं?
शोधकर्त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांनी सुरक्षेतील त्रुटी शोधण्यासाठी चाचणी (Ethical Hacking / Bug Bounty Program) करत असताना अँथ्रोपिकच्या 'क्लॉड' मॉडेलला एक साधन (Tool) म्हणून वापरले.
१. त्रुटींचा फायदा: संशोधकांनी प्रथम OpenAI द्वारे वापरल्या जाणाऱ्या तिसऱ्या पक्षाच्या सॉफ्टवेअरमधील (Discourse) त्रुटीचा शोध घेतला.
२. क्लॉडची मदत: या त्रुटीचा फायदा घेऊन सिस्टीममध्ये कसे शिरता येईल, यासाठी आवश्यक असणारे कोड्स (Exploit Code) लिहिण्यासाठी 'क्लॉड' एआयची मदत घेण्यात आली.
३. खाते आणि कोड हॅक: क्लॉडने तयार केलेल्या प्रगत कोडिंगमुळे संशोधकांनी सिस्टीमची सुरक्षा भेदत OpenAI च्या कर्मचाऱ्याच्या खात्यात प्रवेश मिळवला व तिथून त्यांच्या खाजगी सॉफ्टवेअर रेपोझिटरीपर्यंत (Private Code Repository) मजल मारली.
सुरक्षा यंत्रणेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह
एआय मॉडेल्स स्वतःहून किंवा मानवाच्या मदतीने इतक्या वेगाने आणि अचूकतेने सायबर हल्ले (Automated Exploitation) करू शकतात, हे या घटनेमुळे स्पष्ट झाले आहे. ज्या 'चॅटजीपीटी'वर जगभरातील लाखो व्यावसायिक, कंपन्या आणि युझर्स आपला डेटा विश्वासाने ठेवतात, त्याच्याच निर्मात्यांची अंतर्गत यंत्रणा प्रतिस्पर्धी एआयसमोर असुरक्षित ठरल्याने सायबर तज्ज्ञांनी गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे.
कंपन्यांची प्रतिक्रिया
या घटनेनंतर OpenAI ने तातडीने पावले उचलत संबंधित सुरक्षेतील त्रुटी (Vulnerability) दुरुस्त केल्याचे आणि बाधित कर्मचाऱ्यांचे सत्र (Sessions) रद्द केल्याचे स्पष्ट केले आहे. तसेच ही चाचणी सुरक्षेच्या हेतूने करण्यात आल्यामुळे संशोधकांना 'बग बाउंटी' (Bug Bounty) कार्यक्रमांतर्गत बक्षीस देऊन हा प्रश्न मिटवण्याचा प्रयत्न केला गेला आहे.
मात्र, या घटनेने एक नवीन धोका अधोरेखित केला आहे—भविष्यात जर शत्रू देश किंवा गुन्हेगारी प्रवृत्तीच्या हॅकर्सनी 'अँथ्रोपिक' किंवा तत्सम प्रगत एआयचा वापर सायबर हल्ल्यांसाठी केला, तर जगातील मोठ्या डिजिटल पायाभूत सुविधा एका क्षणात कोलमडू शकतात. त्यामुळे एआयच्या या वाढत्या ताकदीवर आणि सुरक्षेवर नियंत्रण कसे ठेवायचे, हा मोठा पेच आता तंत्रज्ञान जगतासमोर उभा राहिला आहे.