नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १८ सप्टेंबर - पश्चिम बंगालच्या राजकारणात एका मोठ्या आणि अभूतपूर्व घडामोडीत निवडणूक आयोगाने महत्त्वाचा निर्णय दिला आहे. विधानसभा निवडणुकीतील धक्कादायक पराभवानंतर तृणमूल काँग्रेसमध्ये (TMC) पडलेल्या उभ्या फुटीवर पडदा टाकत, केंद्रीय निवडणूक आयोगाने ममता बॅनर्जी आणि बंडखोर अशा दोन्ही गटांना नवीन नावे आणि स्वतंत्र निवडणूक चिन्हे वाटप केली आहेत. या निर्णयानुसार ममता बॅनर्जी यांच्या गटाला ‘ममता ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ हे नवे नाव आणि ‘फुटबॉल खेळाडू’ हे नवे निवडणूक चिन्ह मंजूर करण्यात आले आहे.
विधानसभा निवडणुकीतील पराभवानंतर तृणमूलमध्ये उभी फूट
गेल्या काही महिन्यांत पार पडलेल्या पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत तृणमूल काँग्रेसला अनपेक्षित आणि मोठा पराभव स्वीकारावा लागला होता. या पराभवाचे तीव्र पडसाद पक्षांतर्गत वर्तुळात उमटले. पक्षातील वरिष्ठ नेते, लोकप्रतिनिधी आणि कार्यकर्त्यांमध्ये असंतोष वाढल्याने तृणमूल काँग्रेसमध्ये थेट उभी फूट पडली. एका बाजूला पक्षाच्या सर्वेसर्वा ममता बॅनर्जी यांचा गट, तर दुसऱ्या बाजूला बंडखोर नेत्यांचा मोठा गट आमनेसामने आला. दोन्ही गटांनी पक्षाच्या मूळ नावावर आणि ‘जोडा गवत-फूल’ (Two Flowers with Grass) या पारंपरिक चिन्हावर आपलाच हक्क असल्याचे सांगत निवडणूक आयोगाकडे धाव घेतली होती.
निवडणूक आयोगाचा महत्त्वपूर्ण निर्णय
पक्षाचे मूळ नाव आणि निवडणूक चिन्हावरून दोन्ही गटांमध्ये निर्माण झालेला कायदेशीर व राजकीय वाद पाहता, निवडणूक आयोगाने दोन्ही दावेदारांचे युक्तिवाद ऐकून घेतले. अखेर आगामी पोटनिवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय अनिश्चितता टाळण्यासाठी आयोगाने मूळ चिन्ह आणि नाव तूर्तास गोठवून दोन्ही गटांना नवी राजकीय ओळख बहाल केली आहे.
या अंतर्गत ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील गटाला आता ‘ममता ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ म्हणून ओळखले जाईल. तसेच, पक्षाची नवी ओळख म्हणून आयोगाने त्यांना ‘फुटबॉल खेळाडू’ (Football Player) हे अधिकृत निवडणूक चिन्ह दिले आहे. बंडखोर गटालाही वेगळे नाव आणि स्वतंत्र चिन्ह देण्यात आले आहे.
‘फुटबॉल’ चिन्हासह ममता बॅनर्जी पुन्हा मैदानात
पश्चिम बंगालमध्ये फुटबॉल या खेळाला प्रचंड सांस्कृतिक आणि भावनिक महत्त्व आहे. ममता बॅनर्जी यांनी यापूर्वीही आपल्या राजकीय सभांमध्ये आणि ‘खेला होबे’ या प्रसिद्ध घोषणेदरम्यान फुटबॉलचा वापर केला होता. त्यामुळे निवडणूक आयोगाने दिलेल्या ‘फुटबॉल खेळाडू’ या चिन्हाच्या माध्यमातून ममता बॅनर्जी पुन्हा एकदा बंगालच्या जनतेशी भावनिक नाळ जोडण्याचा प्रयत्न करतील, असे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे.
आगामी पोटनिवडणुकीत होणार खरी परीक्षा
पक्षातील ऐतिहासिक फुटीनंतर आणि नवीन नाव-चिन्ह मिळाल्यानंतर आता ममता बॅनर्जी यांच्यासाठी आगामी पोटनिवडणुकीची लढाई अत्यंत प्रतिष्ठेची ठरणार आहे. ममता बॅनर्जींचा हा नवा गट आपल्या जुन्या कार्यकर्त्यांना एकत्र ठेवून ‘फुटबॉल खेळाडू’ या चिन्हासह मतदारांना कितपत आकर्षित करू शकतो, आणि बंडखोर गट काय कामगिरी करतो, याकडे आता संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे. या निर्णयामुळे पश्चिम बंगालच्या राजकारणाला एक नवीन आणि रंजक वळण मिळाले आहे.