नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २६ सप्टेंबर - संपूर्ण भारतात मोबाईल कनेक्टिव्हिटी आणि डिजिटल सेवांचा विस्तार होत असतानाच, मोबाईल उपकरणांच्या 'इंटरनॅशनल मोबाइल इक्विपमेंट आयडेंटिटी' (IMEI) क्रमांकाचा गैरवापर ही एक गंभीर समस्या बनली आहे. या गैरवापरामुळे नागरिकांची सुरक्षा आणि देशाच्या दूरसंचार यंत्रणेची अखंडता धोक्यात येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर, केंद्रीय दूरसंचार विभागाने (DoT) कठोर कायदेशीर कारवाईचा इशारा दिला आहे.
IMEI फेरफार हा 'दूरसंचार कायदा २०२३' नुसार गुन्हा
दूरसंचार विभागाने स्पष्ट केले आहे की, दूरसंचार ओळखचिन्हांमध्ये (Telecommunication Identifiers) फेरफार करणे आणि अनधिकृत किंवा बनावट IMEI क्रमांक असलेले मोबाईल उपकरण वापरणे हा 'दूरसंचार कायदा २०२३' (Telecommunications Act 2023) आणि त्याअंतर्गत असलेल्या नियमांनुसार दंडनीय गुन्हा आहे. अशा बेकायदेशीर कृत्यांमध्ये सहभागी असणाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल.
स्वतःचे सिम कार्ड दुसऱ्याला देणे पडू शकते महागात!
नागरिकांनी आपापल्या सिम कार्डच्या वापराबाबत अत्यंत सतर्क राहणे आवश्यक आहे:
कायदेशीर जबाबदारी: आपल्या नावावर घेतलेले सिम कार्ड दुसऱ्या व्यक्तीला वापरण्यासाठी उसने देणे, भाड्याने देणे किंवा सायबर फसवणुकीसाठी त्याचा गैरवापर होऊ देणे, या सर्व बाबींसाठी मूळ सिम कार्डधारकच जबाबदार मानला जाईल.
फसवणुकीचे परिणाम: फसवणुकीच्या मार्गाने सिम कार्ड मिळवणे अथवा ते गैरवापर करणाऱ्या व्यक्तींकडे हस्तांतरित करण्याचे गंभीर कायदेशीर परिणाम भोगावे लागतील.
'संचार साथी' पोर्टल आणि ॲपद्वारे करा उपकरणाची पडताळणी
नागरिकांनी स्वतःचे मोबाईल उपकरण सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि त्याची खात्री करण्यासाठी केंद्र सरकारच्या 'संचार साथी' (Sanchar Saathi) उपक्रमाचा वापर करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
IMEI पडताळणी: 'संचार साथी' प्लॅटफॉर्मवरून नागरिक कोणत्याही मोबाईल हँडसेटच्या IMEI क्रमांकाची सहज पडताळणी करू शकतात.
उपकरणाची संपूर्ण माहिती: या सेवेमुळे उपकरणाशी संबंधित ब्रँडचे नाव, मॉडेल आणि मूळ उत्पादकाची माहिती खरी आहे की बनावट, हे त्वरित ओळखता येते.
प्रशासनाचे आवाहन:
नागरिकांनी कोणत्याही फसवणुकीपासून वाचण्यासाठी आणि नागरिक-केंद्रित सेवांचा लाभ घेण्यासाठी www.sancharsaathi.gov.in या अधिकृत पोर्टलला भेट द्यावी किंवा 'संचार साथी' मोबाईल ॲप डाउनलोड करून आपल्या उपकरणांची पडताळणी करून घ्यावी.