नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १० ऑगस्ट - आयुर्वेद क्षेत्रातील गुणवत्ता, वैज्ञानिक संशोधन आणि आंतरराष्ट्रीय मानकांचा दर्जा उंचावण्यासाठी केंद्रीय आयुष मंत्रालयांतर्गत असलेल्या ‘केंद्रीय आयुर्वेद विज्ञान संशोधन परिषद’ (CCRAS) आणि ‘भारतीय मानक ब्युरो’ (BIS) यांच्यात शुक्रवारी एक ऐतिहासिक सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला. या करारामुळे सुरक्षित, शास्त्रोक्त आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त आयुर्वेदिक उत्पादनांचा मार्ग सुकर होणार आहे.
आयुष मंत्रालयाचे सचिव वैद्य राजेश कोटेचा यांच्या प्रमुख उपस्थितीत CCRAS चे महासंचालक वैद्य रबिनारायण आचार्य आणि BIS चे उपमहासंचालक संजय पंत यांनी या करारावर स्वाक्षरी केली.
कराराची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि उद्दिष्टे:
जागतिक दर्जाची मानके: आयुर्वेदातील उत्पादने, उपचार पद्धती आणि संशोधनासाठी जागतिक दर्जाची गुणवत्ता मानके निश्चित केली जातील.
प्रयोगशाळांचे सक्षमीकरण: प्रयोगशाळांची गुणवत्ता, चाचण्या आणि 'अनुरूपता मूल्यांकन' (Conformity Assessment) यंत्रणा अधिक मजबूत केली जाईल.
पारंपरिक ज्ञानाचे प्रमाणीकरण: भारताच्या पारंपरिक आयुर्वेदिक ज्ञानाला आधुनिक वैज्ञानिक प्रमाणीकरणाची जोड दिली जाईल.
BIS चा १०० वा करार: BIS साठी शैक्षणिक व संशोधन संस्थांसोबतचा हा १०० वा करार असून आयुष क्षेत्रातील पहिलीच भागीदारी आहे.
गुणवत्ता हाच विश्वासार्हतेचा पाया - वैद्य राजेश कोटेचा
"विश्वासार्हता ही जागतिक स्वीकृतीची गुरुकिल्ली आहे. CCRAS आणि BIS मधील हे सहकार्य विज्ञानाधिष्ठित मानके निर्माण करेल. यामुळे जगभरात अनुभवांवर आधारित पारंपरिक औषधनिर्मितीमध्ये भारताचे नेतृत्व पुन्हा एकदा ठळकपणे सिद्ध होईल."
सध्याची मानके आणि प्रगती:
BIS च्या आयुष विभागाचे डॉ. राघवेंद्र नाईक यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या १२८ भारतीय मानके आयुर्वेद विभागीय समितीच्या अखत्यारीत असून, गेल्या तीन वर्षांत आयुषच्या विविध क्षेत्रांसाठी २४३ मानके विकसित करण्यात आली आहेत. या नव्या भागीदारीमुळे पुराव्यांवर आधारित आणि जागतिक मानकांच्या विकासाला मोठी गती मिळणार आहे.