नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ६ ऑगस्ट - डुकरांमध्ये पसरणाऱ्या अत्यंत विनाशकारी 'आफ्रिकन स्वाइन फीव्हर' (ASF) या रोगावर भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने (ICAR) पहिली स्वदेशी लस विकसित करून ऐतिहासिक यश मिळवले आहे. भोपाळ येथील 'ICAR-नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हाय सिक्युरिटी ॲनिमल डिसीजेस' (NIHSAD) च्या शास्त्रज्ञांनी ही लस तयार केली असून, ICAR च्या स्थापना दिनानिमित्त केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांच्या हस्ते ही लस राष्ट्राला समर्पित करण्यात आली.
देशाच्या जैव-सुरक्षेला आणि अर्थव्यवस्थेला मोठे बळ:
२०२० पासून भारतात पसरलेल्या या आजारामुळे विशेषतः आसाम (२७६ कोटी रु.) आणि मिझोराम (९८२ कोटी रु.) या ईशान्येकडील राज्यांमधील लहान डुक्कर पालकांचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले होते. या लसीमुळे मृत्यूदर घटणार असून, भारताच्या जैव-सुरक्षेला आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला मोठी ताकद मिळणार आहे.
लसीची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
MA-104 सेल-लाइन तंत्रज्ञान: जगभरात केवळ व्हिएतनाममध्येच याच्या लसी उपलब्ध असून त्या पेटंट आधारित आहेत. भारताने मात्र 'MA-104 Cell Line' या सहज उपलब्ध तंत्रज्ञानाचा वापर केल्याने उत्पादन खर्च प्रचंड कमी होणार आहे.
परवडणारी व प्रभावी: ही लस सुरक्षित आणि १००% गुणकारी सिद्ध झाली असून ८ आठवड्यांपेक्षा जास्त वयाच्या डुकरांना १ मिलीच्या दोन मात्रांमध्ये (१४ दिवसांच्या अंतराने) दिली जाईल.
जागतिक पुरवठादार म्हणून भरारी: या स्वदेशी यशामुळे भारत आता परवडणाऱ्या एएसएफ लसींचा जागतिक पुरवठादार (Global Supplier) बनण्याच्या दिशेने सज्ज झाला आहे.
"हा शोध म्हणजे पशुवैद्यकीय विज्ञानातील एका नव्या युगाची पहाट आहे. जागतिक दर्जाची पशु-आरोग्य उत्पादने तयार करण्याची भारताची वैज्ञानिक क्षमता यातून सिद्ध झाली आहे."
— डॉ. एम. एल. जाट (महासंचालक, ICAR)