मुंबई, (प्रतिनिधी) १५ जुलै - अन्नभेसळ आणि अमली पदार्थांविरोधात कारवाईचा धडाका लावल्यानंतर, आता एफडीए (अन्न व औषध प्रशासन) आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी आपला मोर्चा राज्यातील रक्त बँकांकडे वळवला आहे. महाराष्ट्रात नागरिकांना सुरक्षित, दर्जेदार आणि प्रमाणित रक्ताची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी एफडीएने रक्त साठवणूक केंद्रांविरुद्ध राज्यव्यापी मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेअंतर्गत नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या ३८ संस्थांवर कठोर कारवाई करण्यात आली असून, ३४ केंद्रांचे परवाने निलंबित, तर ४ केंद्रांचे परवाने कायमस्वरूपी रद्द करण्यात आले आहेत.
४०० हून अधिक केंद्रे एफडीएच्या रडारवर
महाराष्ट्रामध्ये सध्या ४१३ परवानाधारक रक्त केंद्रे आणि ४६८ परवानाधारक रक्त साठवणूक केंद्रे कार्यरत आहेत. या सर्व केंद्रांवर एफडीएने कडक नजर ठेवली आहे. एप्रिल ते जून दरम्यान करण्यात आलेल्या विशेष तपासणी मोहिमेत अनेक केंद्रांमध्ये गंभीर अनियमितता आणि त्रुटी उघडकीस आल्या. या पार्श्वभूमीवर एफडीएने २१ रक्त केंद्रे आणि १३ रक्त साठवणूक केंद्रांचे परवाने तात्काळ निलंबित केले आहेत. तसेच, दोन रक्त केंद्रे आणि दोन रक्त साठवणूक केंद्रांचे परवाने कायमस्वरूपी मोडीत काढले आहेत.
'या' गंभीर त्रुटी आल्या समोर
तपासणीदरम्यान अनेक धक्कादायक बाबी समोर आल्या आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने:
परवान्याच्या अटींचे सर्रास उल्लंघन करणे.
गुणवत्ता व्यवस्थापनात (Quality Management) मोठ्या त्रुटी असणे.
रक्ताच्या साठवणुकीसाठी आवश्यक असलेल्या तापमान नियंत्रणात (Temperature Control) हलगर्जीपणा.
रक्त तपासणी, जैववैद्यकीय कचरा व्यवस्थापन (Biomedical Waste Management) आणि इतर वैधानिक मानकांचे पालन न करणे.
दैनंदिन नोंदी आणि रजिस्टरमध्ये मोठ्या प्रमाणावर विसंगती आढळणे.
पुणे, मुंबईसह 'या' जिल्ह्यांत कारवाईचा बडगा
एफडीएने पुणे, सांगली, सातारा, अमरावती, ठाणे, मुंबई, कल्याण आणि वाशिम या जिल्ह्यांमधील अनेक केंद्रांवर छापे टाकून ही कारवाई केली.
यामध्ये पुण्याच्या बोरी परढी येथील 'पाटील हॉस्पिटल रक्त साठवण केंद्र' आणि भिवंडी येथील एका रक्त साठवण केंद्राचे परवाने कायमस्वरूपी रद्द करण्यात आले. याशिवाय, जून महिन्यात मिळालेल्या एका तक्रारीच्या आधारे सखोल तपास करून 'माया ब्लड सेंटर' आणि 'सर जे. जे. महानगर ब्लड सेंटर' या नामांकित केंद्रांचे परवानेही कायमचे रद्द करण्यात आले आहेत.
"नियम मोडणाऱ्यांना सोडणार नाही!" - तुकाराम मुंढे
या धडक कारवाईबाबत बोलताना एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी कडक इशारा दिला आहे. "रक्त हे केवळ औषध नसून मानवाचा जीव वाचवणारे अत्यंत महत्त्वाचे साधन आहे. नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार रक्त पुरवणे ही प्रशासनाची सर्वोच्च जबाबदारी आहे. त्यामुळे रक्ताच्या बाबतीत निष्काळजीपणा करून लोकांच्या जीवाशी खेळणाऱ्या कोणत्याही केंद्राची गय केली जाणार नाही. भविष्यातही अशाच प्रकारे नियमित आणि अचानक तपासण्या सुरू राहतील," असे मुंढे यांनी स्पष्ट केले.
