नागपूर, (प्रतिनिधी) ३० जून - आपल्या लहान भावाचे रक्षण करताना एका हिंस्र भटक्या कुत्र्याच्या हल्ल्यात गंभीर जखमी झालेल्या ६ वर्षांच्या धाडसी चिमुरडीचा जीव वाचवण्यात 'एम्स' (AIIMS) नागपूरच्या डॉक्टरांना अभूतपूर्व यश आले आहे. कुत्र्याच्या भीषण हल्ल्यामुळे या मुलीचा श्वसनमार्ग पूर्णपणे निकामी झाला होता आणि आवाजही गेला होता. मात्र, एम्सच्या कान, नाक आणि घसा (ENT) विभागाने अत्यंत गुंतागुंतीची पुनर्रचनात्मक शस्त्रक्रिया करून तिला केवळ नवजीवनच दिले नाही, तर तिचा आवाज आणि नैसर्गिक श्वासोच्छ्वासही पूर्ववत केला आहे.
लहान भावासाठी संकट अंगावर घेतले; अशी झाली दुखापत
ही धाडसी मुलगी आपल्या लहान भावंडाचे रक्षण करत असताना एका हिंस्र कुत्र्याने तिच्या मानेवर थेट हल्ला केला होता. कुत्र्याच्या दातांमुळे तिच्या मानेतील ‘थायरॉइड कार्टिलेज’ (स्वरयंत्राचे संरक्षक कवच) फुटले होते आणि उजव्या स्वररज्जूला (Vocal Cord) गंभीर इजा झाली होती. स्थानिक पातळीवर प्रथमोपचार म्हणून तिच्या मानेला छिद्र पाडून नळीद्वारे कृत्रिम श्वसनमार्ग (ट्रॅकिओस्टॉमी) तयार करण्यात आला होता, कारण तिचा नैसर्गिक श्वास पूर्णपणे बंद झाला होता.
एम्स नागपूरच्या डॉक्टरांचे मोठे आव्हान; बहु-स्तरीय शस्त्रक्रिया यशस्वी
चिरडलेला आणि गंभीर जंतुसंसर्ग झालेला लहान मुलाचा श्वसनमार्ग दुरुस्त करणे हे आधुनिक वैद्यकशास्त्रातील सर्वात कठीण आव्हानांपैकी एक मानले जाते. एम्स नागपूरचे कार्यकारी संचालक प्रा. डॉ. प्रशांत जोशी यांच्या मार्गदर्शनाखाली ईएनटी, बालरोग (Pediatrics) आणि भूलशास्त्र (Anesthesia) विभागाच्या तज्ज्ञ डॉक्टरांनी एकत्र येत यासाठी एक विशेष उपचार योजना आखली.
पुढील काही आठवड्यांच्या कालावधीत, डॉक्टरांच्या चमूने तिच्या लहानशा स्वरयंत्राची खंडित झालेली संरचना अत्यंत काळजीपूर्वक पुन्हा तयार केली. कुत्र्याच्या चाव्यामुळे झालेला संसर्ग पूर्णपणे काढून टाकत श्वासनलिकेच्या आतील अस्तराची पुनर्रचना करण्यात आली.
चिमुरडी पुन्हा शाळेत; खेळू लागली आनंदाने
सर्व शस्त्रक्रिया यशस्वी झाल्यानंतर या मुलीवर सघन पुनर्वसन उपचार करण्यात आले. उपचाराच्या अंतिम टप्प्यात तिच्या मानेतील कृत्रिम श्वासनलिका (नळी) कायमची काढून टाकण्यात आली. आता ती मुलगी नाक आणि तोंडाने पूर्णपणे नैसर्गिक श्वास घेत आहे आणि स्पष्टपणे बोलतही आहे. कोणत्याही त्रासाशिवाय ती आता खेळू शकत असून पुन्हा शाळेत जाऊ लागली आहे.
शौर्याचे आणि वैद्यकीय कौशल्याचे कौतुक:
"आपल्या लहान भावाला वाचवणाऱ्या त्या ६ वर्षांच्या मुलीचे शौर्य अतुलनीय आहे. बालकांच्या श्वसनमार्गासंबंधित ही अत्यंत गंभीर आणि आपत्कालीन परिस्थिती होती, जी आमच्या डॉक्टरांच्या चमूने अत्यंत कौशल्याने आणि सहानुभूतीने हाताळली," असे प्रा. डॉ. प्रशांत जोशी (कार्यकारी संचालक, एम्स नागपूर) यांनी सांगितले. या यशस्वी उपचारांमुळे एम्स नागपूरच्या वैद्यकीय क्षेत्रातील अचूकतेची आणि कठीण आव्हाने पेलण्याच्या क्षमतेची पुन्हा एकदा देशभरात प्रशंसा होत आहे.