मुंबई, (प्रतिनिधी) २७ जून - वेळेवर झालेले अचूक निदान, अत्याधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञान आणि डॉक्टरांच्या सांघिक कौशल्याच्या जोरावर मुंबईतील प्रसिद्ध 'जसलोक हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटर'मध्ये एक वैद्यकीय चमत्कार पाहायला मिळाला आहे. हॉस्पिटलमधील तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाने एका २४ वर्षीय गरोदर महिलेच्या डोळ्याच्या सॉकेटमधून (ऑर्बिट) थेट मेंदूपर्यंत पसरलेला एक अत्यंत दुर्मिळ ट्यूमर (गाठ) यशस्वी शस्त्रक्रिया करून पूर्णपणे बाहेर काढला आहे. या आव्हानात्मक शस्त्रक्रियेनंतर माता आणि बाळ दोन्ही पूर्णपणे सुरक्षित आणि निरोगी आहेत.
एकाऐवजी दोन वस्तू दिसू लागल्याने उघड झाली व्याधी
संबंधित २४ वर्षीय महिला रुग्ण (श्रीमती आरजी) उपचारासाठी आली, तेव्हा ती २८ आठवड्यांची (७ महिने) गरोदर होती. तिच्या उजव्या डोळ्याला वेगाने सूज येत होती आणि विशेषतः उजव्या बाजूला पाहताना तिला एकाऐवजी दोन वस्तू (डबल व्हिजन) दिसत होत्या. प्राथमिक तपासणी आणि एमआरआय (MRI) स्कॅननंतर तिला पुढील उपचारांसाठी जसलोक हॉस्पिटलमध्ये पाठवण्यात आले.
जसलोक हॉस्पिटलचे कन्सल्टंट न्यूरोसर्जन डॉ. सुधीर आंबेकर यांनी तपासणी केली असता, हा ट्यूमर डोळ्याच्या सॉकेटमध्ये असून त्याने ऑर्बिटच्या वरच्या भागाचे नुकसान केले होते आणि तो मेंदूच्या आतल्या भागापर्यंत पसरल्याचे गंभीर निदान झाले. सुरुवातीला हा ट्यूमर अत्यंत घातक (कॅन्सरसदृश) असण्याची भीती व्यक्त केली जात होती.
'मल्टिडिसिप्लिनरी' टीमचे सूक्ष्म नियोजन
महिलेचे गरोदरपण लक्षात घेता ही केस अत्यंत उच्च जोखीम असलेली (High Risk) होती. यासाठी हॉस्पिटलमध्ये तातडीने एक मल्टिडिसिप्लिनरी टीम तयार करण्यात आली. यामध्ये न्यूरोसर्जन डॉ. सुधीर आंबेकर, स्त्रीरोग तज्ज्ञ डॉ. शिल्पा अग्रवाल आणि न्यूरोअॅनेस्थेशिओलॉजिस्ट डॉ. राजश्री देवपुजारी यांचा समावेश होता.
प्रसूती होईपर्यंत उपचार थांबवणे गर्भासाठी आणि मातेच्या जिवासाठी धोक्याचे ठरू शकत होते. रुग्ण गरोदरपणाच्या दुसऱ्या तिमाहीत (सेकंड ट्रायमेस्टर) असल्याने—जो काळ शस्त्रक्रियेसाठी सर्वात सुरक्षित मानला जातो—टीमने अत्यंत काळजीपूर्वक विचार करून शस्त्रक्रियेचा धाडसी निर्णय घेतला.
गर्भावर सतत लक्ष ठेवून यशस्वी शस्त्रक्रिया
जुलै २०२४ मध्ये ही अत्यंत गुंतागुंतीची शस्त्रक्रिया यशस्वीरित्या पार पडली. भूल देण्याच्या (अॅनेस्थेशिया) विशेष नियमांमुळे न जन्मलेल्या बाळावर कोणताही विपरीत परिणाम होणार नाही याची खबरदारी घेण्यात आली, तसेच शस्त्रक्रियेदरम्यान गर्भाच्या हृदयाच्या ठोक्यांवर व हालचालींवर सतत लक्ष ठेवले जात होते. डॉक्टरांनी डोळ्याच्या सॉकेटमधून आणि मेंदूच्या आतून ट्यूमर यशस्वीरित्या पूर्णपणे काढून टाकला.
बायोप्सी अहवालाने दिला मोठा दिलासा; १८ महिन्यांनंतरही माता-बाळ निरोगी
शस्त्रक्रियेनंतर बायोप्सीचा अहवाल आला तेव्हा डॉक्टरांसह कुटुंबाला मोठा दिलासा मिळाला. हा ट्यूमर 'बेनिन कॅपिलरी हेमांजिओमा' नावाचा सौम्य (Non-cancerous) स्वरूपाचा होता. डोळ्याच्या आणि मेंदूच्या या विशिष्ट भागात असा ट्यूमर आढळणे अत्यंत दुर्मिळ मानले जाते, ज्याची जागतिक वैद्यकीय साहित्यात केवळ मोजक्याच केसेसमध्ये नोंद आहे.
ट्यूमर पुन्हा उद्भवण्याची शक्यता लक्षात घेऊन रुग्णावर पुढील १८ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ बारीक लक्ष (फॉलो-अप) ठेवण्यात आले. ती आता पूर्णपणे आजार-मुक्त असून सध्या माता आणि तिचे मूल दोन्ही अत्यंत स्वस्थ आणि सुरक्षित जीवन जगत आहेत.
वैद्यकीय वर्तुळातून उमटलेल्या प्रतिक्रिया:
"या ट्यूमरवर उपचार करण्यासाठी अत्यंत सूक्ष्म नियोजन आणि विविध वैद्यकीय विभागांमध्ये उत्कृष्ट समन्वयाची गरज होती. वेळेवर केलेल्या शस्त्रक्रियेमुळे माता आणि बाळ दोघांची सुरक्षा सुनिश्चित करून आम्हाला ट्यूमर पूर्णपणे काढून टाकण्यात यश आले."
— डॉ. सुधीर आंबेकर, कन्सल्टंट न्यूरोसर्जरी, जसलोक हॉस्पिटल
"गरोदरपणाच्या काळात अशा गुंतागुंतीच्या समस्येचे व्यवस्थापन करताना मातेचे आरोग्य आणि गर्भाचे कल्याण या दोन्हीमध्ये समतोल साधणे आवश्यक असते. ही केस गरोदरपणातील उच्च जोखीम असलेल्या वैद्यकीय परिस्थिती हाताळताना मल्टिडिसिप्लिनरी उपचारांचे महत्त्व अधोरेखित करते."
— डॉ. शिल्पा अग्रवाल, कन्सल्टंट ऑब्स्टेट्रिक्स अँड गायनॅकॉलॉजी
"या केसमध्ये आम्ही एकाच वेळी माता आणि बाळ दोघांचीही काळजी घेत होतो, ज्यामुळे आमची क्लिनिकल जबाबदारी अधिक वाढली होती. हे यश आमच्या तज्ज्ञांचे समर्पण आणि जसलोक हॉस्पिटलमधील रुग्ण-केंद्री उत्कृष्टतेची कटिबद्धता सिद्ध करते."
— जितेंद्र हरियान, सीईओ, जसलोक हॉस्पिटल
