नाशिक, (प्रतिनिधी) २५ जून - जागतिक दर्जाचे 'रामसर' स्थळ आणि महाराष्ट्राचे भरतपूर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नाशिक जिल्ह्यातील 'नांदूर मध्यमेश्वर वन्यजीव अभयारण्य' येथे येत्या रविवारी (दि. २८ जून) भव्य 'पावसाळीपूर्व पक्षी गणना २०२६' चे आयोजन करण्यात आले आहे. महाराष्ट्र वन विभाग (वन्यजीव) आणि नांदूर मध्यमेश्वर अभयारण्याच्या संयुक्त नियोजनातून हा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम राबविला जाणार असल्याची माहिती वनपरिक्षेत्र अधिकारी (RFO) हिरालाल चौधरी यांनी दिली आहे.
जैवविविधतेचा होणार शास्त्रीय अभ्यास
दरवर्षी पावसाळ्याच्या आगमनापूर्वी अभयारण्यातील जलाशयांची पाण्याची पातळी, पाणथळ जागांची सद्यस्थिती आणि उपलब्ध अन्नसाठा यानुसार पक्ष्यांच्या वावरात बदल होत असतात. या पार्श्वभूमीवर, अभयारण्यातील जैवविविधतेचा शास्त्रीय अभ्यास करणे, स्थानिक तसेच अद्याप मुक्काम ठोकून असलेल्या स्थलांतरित पक्ष्यांच्या प्रजातींची अचूक सद्यसंख्या नोंदवणे हा या गणनेचा मुख्य उद्देश आहे. या नोंदींमधून समोर येणारी आकडेवारी भविष्यात वन्यजीव संवर्धन, पर्यावरण समतोल आणि अभयारण्याच्या शाश्वत विकासासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण दस्तऐवज (डेटा) ठरणार असल्याचे सहाय्यक वन संरक्षक हेमंत उबाळे यांनी सांगितले.
लोकसहभागातून संवर्धनाचा निर्धार
या पक्षी गणनेचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे यात केवळ तज्ज्ञांचाच नव्हे, तर सर्वसामान्य निसर्गप्रेमींचाही सहभाग घेतला जाणार आहे. लोकसहभागातून वन्यजीव संवर्धनाची चळवळ अधिक बळकट करणे हा यामागील मुख्य हेतू असल्याचे वन्यजीव विभागाचे उपवनसंरक्षक कृष्णा भवर यांनी स्पष्ट केले. या शास्त्रीय उपक्रमामध्ये नाशिक जिल्ह्यासह राज्यातील जास्तीत जास्त पक्षी मित्र, निसर्गप्रेमी, वन्यजीव अभ्यासक, पर्यावरण क्षेत्रातील संशोधक, शालेय-महाविद्यालयीन विद्यार्थी आणि बिगर शासकीय संस्थांच्या (NGO) प्रतिनिधींनी मोठ्या संख्येने सहभागी व्हावे, असे जाहीर आवाहन वन विभागामार्फत करण्यात आले आहे.
पक्षी गणनेचा सविस्तर कार्यक्रम
दिनांक: २८ जून २०२६ (रविवार)
वेळ: सकाळी ठीक ०७:०० वाजता
स्थान/ठिकाण: चापडगाव निसर्ग पर्यटन संकुल, ता. निफाड, जि. नाशिक.
आयोजक: नांदूर मध्यमेश्वर वन्यजीव अभयारण्य, नाशिक.
सहभागी होणाऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना:
१. वेळेचे बंधन: पक्षी निरीक्षणासाठी सकाळची वेळ सर्वोत्तम मानली जाते. त्यामुळे इच्छुकांनी रविवारी सकाळी ठीक ७:०० वाजता चापडगाव येथील निसर्ग पर्यटन संकुलात उपस्थित राहावे.
२. साहित्य: पक्ष्यांची अचूक नोंद घेण्यासाठी सहभागींनी स्वतःचा कॅमेरा/बायनॉक्लर्स, नोंदवही (डायरी) आणि पेन सोबत ठेवावे.
३. पोशाख व शिस्त: निसर्गाशी एकरूप होणारे (उदा. हिरवे, तपकिरी किंवा फिकट रंगाचे) कपडे परिधान करावेत. अभयारण्य क्षेत्रात शांतता राखणे व प्लास्टिक कचरा न करणे बंधनकारक आहे.
या नाविन्यपूर्ण व वैज्ञानिक मोहिमेत सहभागी होऊन निसर्गाच्या अद्भुत सफारीचा अनुभव घ्यावा, असे आवाहन वनपरिक्षेत्र अधिकारी हिरालाल चौधरी व वनविभागाच्या पथकाकडून करण्यात आले आहे.
