नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २३ जून - जनतेचे आरोग्य जपण्यासाठी आणि औषधांच्या अनिर्बंध वापराला आळा घालण्यासाठी केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. सरकारने देशातील १६ निश्चित मात्रांच्या संयुक्त औषधांच्या (Fixed Dose Combinations - FDCs) उत्पादन, विक्री आणि मानवी वापरासाठीच्या वितरणावर तात्काळ प्रभावाने पूर्णपणे बंदी घातली आहे. औषध आणि सौंदर्यप्रसाधने कायदा, १९४० च्या कलम २६अ अंतर्गत केंद्र सरकारने ही अधिसूचना जारी केली आहे.
वैज्ञानिक मूल्यमापनानंतर कारवाई
वैज्ञानिक मूल्यमापन आणि तज्ज्ञ समितीच्या शिफारशींच्या आधारे सरकारने ही कारवाई केली आहे. या १६ कॉम्बिनेशन औषधांचा वापर उपचाराच्या दृष्टीने योग्य असल्याचा कोणताही ठोस वैज्ञानिक आधार आढळलेला नाही. तसेच, या औषधांमुळे होणाऱ्या संभाव्य धोक्यांच्या तुलनेत त्यांचा सतत वापर रुग्णांसाठी फायदेशीर नसल्याचे तज्ज्ञांच्या तपासणीत स्पष्ट झाले आहे.
कोणत्या प्रकारची औषधे आहेत?
बंदी घालण्यात आलेल्या औषधांमध्ये प्रामुख्याने:
काही त्वचारोगविषयक (Skin Care) क्रीम आणि लोशन
काही वेदनाशामक (Painkillers) आणि आकुंचनरोधक औषधे
काही प्रतिजैविक-आधारित (Antibiotics) औषधांचा समावेश आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार जनतेला केवळ सुरक्षित, प्रभावी आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या प्रमाणित औषधेच उपलब्ध व्हावीत यासाठी सातत्याने प्रयत्नशील आहे, असे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. यापूर्वीही अशा अनेक अयोग्य कॉम्बिनेशन औषधांवर बंदी घालण्यात आली आहे.
कडक अंमलबजावणीचे आदेश
या अधिसूचनेनुसार, देशभरात या १६ औषधांचे उत्पादन, विक्री, वितरण आणि पुरवठा करणे हा आता कायदेशीर गुन्हेगारीचा भाग ठरेल. सर्व राज्यांचे औषध नियंत्रक (State Drug Controllers) आणि नियामक प्राधिकरणांना या आदेशाची कठोर अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. औषध उत्पादक, आयातदार आणि वितरकांनाही कायद्याचे पालन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
बंदी घालण्यात आलेल्या १६ औषधांची (FDCs) यादी:
१. ऍसिटिल सॅलिसिलिक ऍसिड + एथोहेप्टाझिन (Acetyl Salicylic acid + Ethoheptazine)
२. कोरफड अर्क + अॅलँटोइन + अल्फाटोकोफेरॉल अॅसिटेट + डी-पॅन्थेनॉल + व्हिटॅमिन ए
३. कोरफड अर्क + व्हिटॅमिन ई + डायमेथिकोन + ग्लिसरीन
४. कोरफड + जोजोबा ऑइल + व्हिटॅमिन ई
५. कोरफड + ऑरेंज ऑइल (संत्र्याचे तेल)
६. कोरफड + जोजोबा ऑइल + गव्हाचे तेल (Wheat germ oil) + टी ट्री ऑइल
७. कोरफड + व्हिटॅमिन ई + हर्बल
८. डायसायक्लोमाइन + पॅरासिटामॉल + क्लिडिनियम ब्रोमाइड
९. डायसायक्लोमाइन + पॅरासिटामॉल + क्लिडिनियम ब्रोमाइड + क्लोरडायझेपॉक्साइड
१०. ग्लिक्लाझाइड + क्रोमियम पिकोलिनेट (Gliclazide + Chromium Picolinate)
११. पॅरासिटामॉल + लिग्नोकेन (Paracetamol + Lignocaine)
१२. अमोक्सिसिलिन + सेराटिओपेप्टिडेज + लॅक्टोबॅसिलस स्पोरोजेन्स
१३. अमोक्सिसिलिन + क्लोक्सासिलिन + लॅक्टिक अॅसिड बॅसिलस + सेराटिओपेप्टिडेज
१४. अमोक्सिसिलिन + सेराटिओपेप्टिडेज
१५. सेफाड्रॉक्सिल + प्रोबेनेसिड (Cefadroxyl + Probenecid)
१६. सेफ्युरॉक्सिम + सेराटिओपेप्टिडेज (Cefuroxime + Serratiopeptidase)
जर तुम्ही किंवा तुमच्या ओळखीच्या व्यक्तींमधील कोणीही वरील घटकांचा समावेश असलेली औषधे किंवा क्रीम वापरत असतील, तर त्यांनी ती त्वरित थांबवावी आणि डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
