नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १२ जून - नेपाळमध्ये भारतीय आंब्याच्या आयातीवर बंदी घालण्यात आली आहे किंवा तिला स्थगिती देण्यात आली आहे, अशा आशयाच्या काही प्रसार माध्यमांमधील बातम्या पूर्णपणे चुकीच्या आणि दिशाभूल करणाऱ्या आहेत, असा स्पष्ट खुलासा केंद्रीय कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालयाने केला आहे. नेपाळ सरकारने स्वतः यासंदर्भात अधिकृत पत्रक काढून भारतीय आंब्यावर कोणतीही बंदी नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
नेपाळ सरकारच्या 'वनस्पती अलगीकरण व कीटकनाशके व्यवस्थापन केंद्रा'ने (राष्ट्रीय वनस्पती संरक्षण संघटना, नेपाळ) १० जून २०२६ रोजी जारी केलेल्या खुलाशानुसार, वनस्पतीच्या आरोग्याविषयी लागू असलेल्या अटी व शर्तींची पूर्तता करणाऱ्या भारतीय आंब्याला आयात करण्याची पूर्ण परवानगी आहे. भारत सरकारने दिलेली कायदेशीर व वैध प्रमाणपत्रे सादर केल्यानंतर नेपाळकडून तात्काळ आयात परवाने आणि माल सोडण्याचे आदेश दिले जात आहेत.
आंबा निर्यात विनाव्यत्यय सुरू (आकडेवारी):
भारत सरकारकडून नेपाळला होणारी आंब्याची निर्यात अत्यंत सुरळीतपणे सुरू आहे. याची अधिकृत आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
जानेवारी २०२६ पासून आतापर्यंत: एकूण १४९ खेपांद्वारे २,००५ मेट्रिक टन आंब्याची यशस्वी निर्यात.
एकट्या जून २०२६ मध्ये (आजतागायत): १८ खेपांद्वारे २६६ मेट्रिक टन आंबा नेपाळला पाठवण्यात आला आहे.
नवीन अटी आणि भारताची भूमिका:
नेपाळने अलीकडेच आयातविषयक नियमांमध्ये काही सुधारणा केल्या आहेत. त्यानुसार आता आयात होणाऱ्या आंब्यांवर नियंत्रित तापमानाच्या गरम पाण्यात आंबे धुण्याची प्रक्रिया (हॉट वॉटर ट्रीटमेंट) करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. भारताने या नव्या अटींचे पालन करून आपली निर्यात कायम ठेवली आहे.
तथापि, कोणतीही पूर्वकल्पना किंवा पूर्व सल्लामसलत न करता वनस्पती आरोग्यविषयक नव्या अटी लागू केल्याबद्दल भारताने चिंता व्यक्त केली आहे. जागतिक व्यापार संघटनेचा (WTO) आरोग्य व वनस्पती आरोग्य करार (SPS) आणि आंतरराष्ट्रीय वनस्पती संरक्षण कराराच्या (IPPC) चौकटीला अनुसरून भारत या प्रकरणाचा योग्य द्विपक्षीय व्यासपीठांवर पाठपुरावा करत आहे.
मंत्रालयाचे आवाहन:
आंबा उत्पादक, व्यापारी, संबंधित भागधारक आणि जनतेने अशा कोणत्याही अनधिकृत व कथित माहितीवर विश्वास ठेवू नये. आयात-निर्यात नियंत्रणाविषयी केवळ अधिकृत संवादावर आणि सरकारी घोषणांवरच अवलंबून राहावे, असे आवाहन कृषी मंत्रालयाने केले आहे.
