मुंबई, (विशेष प्रतिनिधी) १० जून - भारताच्या डिजिटल जगतात एक मोठी क्रांती घडवून आणत रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड आणि जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी 'मेटा' (Meta) यांनी गुजरातमधील जामनगर येथे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) सक्षम डेटा सेंटर उभारण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भागीदारी जाहीर केली आहे. या प्रकल्पांतर्गत रिलायन्स जामनगरमध्ये १६८ मेगावॅट क्षमतेचे भव्य डेटा सेंटर विकसित करणार असून, ते पुढील दोन वर्षांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. भविष्यात या डेटा सेंटरची क्षमता अधिक वाढविण्याची तरतूदही करण्यात आली आहे.
रिलायन्स असणार 'एंड-टू-एंड' भागीदार
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पात रिलायन्स मेटासाठी एंड-टू-एंड इन्फ्रास्ट्रक्चर भागीदार म्हणून काम करणार आहे. डेटा सेंटरचे डिझाइन, बांधकाम, वीज आणि आवश्यक सेवांचे व्यवस्थापन, अक्षय ऊर्जा (Renewable Energy) पुरवठा, नेटवर्क कनेक्टिव्हिटी आणि दैनंदिन संचालन या सर्व जबाबदाऱ्या रिलायन्स सांभाळणार आहे. भारतातील मेटासाठी हे पहिलेच ‘बिल्ट-टू-सूट’ (विशिष्ट गरजांनुसार तयार केलेले) डेटा सेंटर असेल, ज्यामुळे मेटाच्या AI संगणकीय क्षमतेला (AI Computing Capacity) मोठी गती मिळेल.
जामनगरची निवड का?
जामनगर हे धोरणात्मकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे ठिकाण आहे. येथे अक्षय ऊर्जेची उपलब्धता, जिओचे विस्तृत फायबर नेटवर्क आणि पश्चिम किनारपट्टीवरील समुद्राखालील इंटरनेट केबल लँडिंग स्टेशनची जवळीक यांसारखे मोठे फायदे आहेत. विशेष म्हणजे, हे डेटा सेंटर पर्यावरणपूरक असणार असून, ते पूर्णपणे अक्षय ऊर्जेवर चालेल आणि त्याच्या शीतकरणासाठी (Cooling) प्रक्रिया केलेल्या समुद्राच्या पाण्याचा वापर केला जाणार आहे.
डिजिटल पायाभूत सुविधांमधील महत्त्वपूर्ण टप्पा!
"मेटासोबतची ही भागीदारी भारताच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांच्या विकासातील एक महत्त्वपूर्ण मैलाचा दगड आहे. रिलायन्स जागतिक दर्जाच्या डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या निर्मितीसाठी कटिबद्ध असून, जामनगर हे हायपरस्केल AI कम्प्युटिंगसाठी जगातील एक प्रमुख केंद्र म्हणून उदयास येईल."
— मुकेश डी. अंबानी, अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक, रिलायन्स इंडस्ट्रीज
भारतातील गुंतवणुकीला अधिक बळकटी!
"भारतातील पहिले AI-सक्षम डेटा सेंटर रिलायन्सच्या सहकार्याने उभारण्याबाबत मेटा अत्यंत उत्सुक आहे. जामनगरमधील ही जागतिक दर्जाची सुविधा मेटाला जागतिक स्तरावर आपली AI क्षमता वाढविण्यास मदत करेल आणि भारतातील आमच्या दीर्घकालीन गुंतवणुकीला अधिक बळ देईल."
— मार्क झुकरबर्ग, संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, मेटा
केंद्र सरकारच्या धोरणांना गती
भारत सरकारने डेटा सेंटरना राष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाची पायाभूत सुविधा (National Critical Infrastructure) म्हणून दर्जा दिला आहे. रिलायन्स आणि मेटाचा हा संयुक्त प्रकल्प सरकारच्या याच धोरणांशी सुसंगत असून, यामुळे भारतात जागतिक पातळीवरील AI इन्फ्रास्ट्रक्चर गुंतवणूक आकर्षित होण्यास मोठी मदत होणार आहे.
