नाशिक, (प्रतिनिधी) २८ मे - आगामी नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पार्श्वभूमीवर भाविकांची सुरक्षितता आणि आपत्कालीन नियोजनासाठी राष्ट्रीय पातळीवर हालचालींना वेग आला आहे. कुंभमेळ्यादरम्यानच्या आपत्ती व्यवस्थापन तयारीचा आढावा घेण्यासाठी राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (NDMA) नवी दिल्ली येथे २६ मे रोजी एका उच्चस्तरीय बैठकीचे आयोजन केले होते. या बैठकीत नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणाने आगामी नियोजनाचा सविस्तर आराखडा सादर केला, तसेच गर्दी व्यवस्थापन आणि विशेष आपत्कालीन यंत्रणेसाठी राष्ट्रीय प्राधिकरणाकडे धोरणात्मक सहकार्याची मागणी केली.
राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे सदस्य तथा विभागप्रमुख डॉ. कृष्णा एस. वत्सा यांच्या अध्यक्षतेखाली आणि सदस्य डॉ. दिनेश कुमार असवाल यांच्या उपस्थितीत ही महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली. या बैठकीला महाराष्ट्र शासनाच्या मदत व पुनर्वसन विभागाच्या प्रधान सचिव विनीता वैद सिंघल आणि कुंभमेळा प्राधिकरण आयुक्त शेखर सिंह यांच्यासह विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
संभाव्य धोके आणि गर्दीच्या नियोजनावर चर्चा
बैठकीदरम्यान कुंभमेळा प्राधिकरण आयुक्त शेखर सिंह यांनी सिंहस्थ २०२७ साठी प्रशासनातर्फे सुरू असलेल्या तयारीचे सादरीकरण केले. यामध्ये प्रामुख्याने आपत्ती संवेदनशीलता, जोखीम मूल्यांकन (Risk Assessment), आपत्कालीन प्रतिसाद नियोजन आणि पर्वणीच्या काळातील गर्दीच्या उच्च दाबाच्या कालावधीचे (Peak Days) विश्लेषण यावर सविस्तर चर्चा करण्यात आली. तसेच प्रत्यक्ष घटनास्थळावरून नियंत्रण ठेवण्यासाठी 'स्थळ आपत्कालीन नियंत्रण केंद्रे' (Site Emergency Control Centres) आणि सर्व विभागांमध्ये समन्वय ठेवणाऱ्या 'घटना प्रतिसाद प्रणाली'वर (Incident Response System) विचारमंथन झाले.
'एनडीआरएफ' तैनात करण्याची मागणी
कुंभमेळ्याच्या काळात लाखो भाविकांची सुरक्षा लक्षात घेता, कुंभमेळा प्राधिकरणाने राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाकडे महत्त्वाच्या मागण्या केल्या आहेत. यामध्ये रासायनिक, जैविक, किरणोत्सर्गीय आणि अणुस्तरीय (CBRN) संभाव्य धोक्यांचा सामना करण्यासाठी विशेष तांत्रिक मार्गदर्शन आणि राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाच्या (NDRF) पथकांची नियुक्ती करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
प्रशासनाच्या तयारीवर 'एनडीएमए'चे समाधान
नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे येणाऱ्या भाविकांसाठी सुरक्षित आणि सुव्यवस्थित वातावरण निर्माण करण्यासाठी कुंभमेळा प्राधिकरणाने आतापर्यंत केलेल्या नियोजनावर राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने पूर्ण समाधान व्यक्त केले आहे. तसेच आगामी काळात राज्याला सर्व प्रकारचे तांत्रिक आणि धोरणात्मक सहकार्य देण्याचे आश्वासन बैठकीत देण्यात आले.
बैठकीतील महत्त्वाचे मुद्दे
नाशिक-त्र्यंबकेश्वर केंद्रबिंदू : दोन्ही शहरांसाठी स्वतंत्र आणि सक्षम आपत्ती व्यवस्थापन नियोजनावर भर.
गर्दीचे मोजमाप : पर्वणीच्या दिवशी येणाऱ्या गर्दीच्या उच्च दाबाच्या कालावधीचे विशेष विश्लेषण.
तांत्रिक मार्गदर्शन : रासायनिक, जैविक आणि किरणोत्सर्गीय धोक्यांपासून संरक्षणासाठी राष्ट्रीय पातळीवरून मदत.
कार्यशाळांचे आयोजन : देशातील यापूर्वीच्या मोठ्या धार्मिक कार्यक्रमांमधील अनुभवांवर आधारित 'गर्दी व्यवस्थापन कार्यशाळा' घेण्याबाबत चर्चा.
तटरक्षक व सुरक्षा : राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाची (NDRF) पथके कुंभमेळा कालावधीत तैनात करणार.