नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २८ मे - देशातील डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा अधिक मजबूत करण्यासाठी आणि सामान्य नागरिकांसाठी इंटरनेटचा वापर अत्यंत सुलभ करण्यासाठी केंद्र सरकारच्या दूरसंचार विभागाने 'पीएम-वाणी' (प्रधानमंत्री वाय-फाय ॲक्सेस नेटवर्क इंटरफेस) योजनेअंतर्गत अनेक महत्त्वाच्या आणि वापरकर्त्यांना अनुकूल अशा सुधारणांची घोषणा केली आहे. आता नागरिकांना लॅपटॉप जोडण्यासाठी अवघड लॉगिन प्रक्रियेऐवजी थेट 'क्यूआर कोड' (QR Code) स्कॅनिंगची सुविधा मिळणार आहे. तसेच अगदी १५, ३० आणि ६० मिनिटांचे अत्यंत अल्प कालावधीचे आणि किफायतशीर वाय-फाय प्लॅन्स उपलब्ध करून दिले जाणार आहेत.
दूरसंचार विभागाच्या परिपत्रकातून सुधारणा लागू
दूरसंचार विभागाने २२ मे २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या परिपत्रक क्र. १ आणि २/PM-WANI/2026 च्या माध्यमातून या सुधारणा तातडीने लागू केल्या आहेत. केंद्रीय दूरसंचार मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया यांच्या नेतृत्वात पीएम-वाणी व्यवस्थेत सर्वसमावेशक बदल केले जात असून सुलभ उपलब्धता, वापरण्यातील सहजता आणि नागरिकांद्वारे अधिक स्वीकार, या त्रिसूत्रीवर भर दिला जात आहे. या योजनेशी संबंधित सर्व भागधारकांना जुलै २०२६ पर्यंत संपूर्ण देशपातळीवर ही नवीन वैशिष्ट्ये कार्यान्वित करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
प्रमुख सुधारणा आणि त्यांचे फायदे:
QR कोडद्वारे लॅपटॉप कनेक्टिव्हिटी: आतापर्यंत लॅपटॉप किंवा इतर दुय्यम उपकरणांवर पीएम-वाणी वाय-फाय जोडताना अडचणी येत होत्या. आता वापरकर्ते त्यांच्या प्रमाणित स्मार्टफोन ॲपचा वापर करून लॉगिन पेजवरील क्यूआर कोड थेट स्कॅन करू शकतील आणि त्यांचा लॅपटॉप इंटरनेटशी जोडू शकतील. यामुळे वेग आणि सुरक्षितता दोन्ही वाढणार आहे.
अल्प कालावधीचे लवचिक प्लॅन्स: रेल्वे स्थानके, बस स्थानके, विमानतळ, मॉल्स अशा सार्वजनिक ठिकाणी वावरणाऱ्या प्रवाशांसाठी आणि विद्यार्थ्यांसाठी १५, ३० आणि ६० मिनिटांचे अल्प मुदतीचे प्लॅन्स आणण्याचा सल्ला हॉटस्पॉट ऑपरेटर्सना देण्यात आला आहे. यामुळे गरजेपुरतेच पैसे मोजावे लागतील.
हॉटस्पॉट नावांचे (SSID) मानकीकरण: नागरिकांना अधिकृत आणि विश्वासार्ह वाय-फाय नेटवर्क सहज ओळखता यावे, यासाठी आता सर्व हॉटस्पॉटच्या नावांमध्ये 'पीएम-वाणी' (PM-WANI) ब्रँडिंग अनिवार्य करून त्याचे मानकीकरण करण्यात आले आहे.
विद्यार्थी, प्रवासी आणि लहान उद्योगांना मोठा आधार: डॉ. चंद्रशेखर पेम्मासानी
दूरसंचार राज्यमंत्री डॉ. चंद्रशेखर पेम्मासानी यांनी अलीकडेच वरिष्ठ अधिकारी आणि भागधारकांसोबत आढावा बैठक घेऊन या अंमलबजावणीचा आढावा घेतला. "पीएम-वाणी हा सर्वांना सार्वजनिक वाय-फाय उपलब्ध करून देणारा आमचा प्रमुख मंच असून आम्ही तो अधिक सुलभ करत आहोत. आजच्या डिजिटल युगात सार्वजनिक वाय-फाय ही एक महत्त्वाची सुविधा बनली असून देशभरातील विद्यार्थी, रोज प्रवास करणारे नागरिक, व्यावसायिक आणि लहान उद्योगांना यामुळे मोठी गती मिळणार आहे," असे डॉ. पेम्मासानी यांनी सांगितले.