नाशिक, (प्रतिनिधी) २३ मे - सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पार्श्वभूमीवर नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर परिसरामध्ये लाखो भाविकांच्या सोयीसाठी आणि गर्दी व्यवस्थापनासाठी अत्यंत आधुनिक आणि वैज्ञानिक पावले उचलली जात आहेत. कुंभमेळ्यादरम्यान भाविकांना मार्ग शोधणे सुलभ व्हावे, यासाठी 'वैज्ञानिक साईनेज आणि वे-फाइंडिंग' (दिशादर्शक) प्रणाली विकसित केली जाणार आहे. या प्रकल्पाच्या पूर्वतयारीसाठी आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांच्या पथकाने संपूर्ण आठवडाभर नाशिक व त्र्यंबकेश्वर परिसराचा सखोल अभ्यास आणि प्रत्यक्ष पाहणी केली. नाशिक त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणासोबत झालेल्या प्राथमिक बैठकीनंतर, आंतरराष्ट्रीय वे-फाइंडिंग तज्ज्ञ मार्क रॉस आणि ग्राफिक्स बियॉन्डचे सहसंस्थापक बारिश दाते यांनी विविध पायाभूत सुविधांचा आणि भाविकांच्या हालचालींच्या स्वरूपाचा आढावा घेतला.
प्रमुख क्षेत्रांची संयुक्त पाहणी
कुंभमेळा प्राधिकरण अधिकारी आणि विविध प्रशासकीय विभागांच्या प्रतिनिधींसमवेत या तज्ज्ञ पथकाने पुढील प्रमुख ठिकाणांची पाहणी केली:
प्रमुख भाविक मार्ग आणि घाट परिसर
वाहन पार्किंग क्षेत्रे आणि ट्रान्झिट पॉइंट्स
साधुग्राम परिसर
या पाहणीदरम्यान पोलिसांसह आरोग्य, पाटबंधारे, एमएसआरटीसी (एसटी महामंडळ), रेल्वे, एएसआय (भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण) आणि नाशिक महापालिकेच्या अधिकाऱ्यांसोबत सविस्तर चर्चा करण्यात आली. तसेच २०१५ मध्ये झालेल्या मागील कुंभमेळ्यातील आराखडे, मार्ग नकाशे आणि नियोजन माहितीचाही बारकाईने अभ्यास करण्यात आला.
ऑलिम्पिक आणि राम मंदिर प्रकल्पाचा अनुभव
या प्रकल्पासाठी अत्यंत अनुभवी संस्था आणि आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांची मदत घेतली जात आहे:
ग्राफिक्स बियॉन्ड: सन २००२ मध्ये स्थापन झालेल्या या संस्थेने अयोध्येतील राम मंदिर तीर्थ क्षेत्र आणि आयआयटी बॉम्बे यांसारख्या नामांकित प्रकल्पांसह ८५० हून अधिक वे-फाइंडिंग प्रकल्पांवर काम केले आहे.
मार्क रॉस: ऑस्ट्रेलियातील ‘डॉट डॅश’ या डिझाइन संस्थेचे सहसंस्थापक असलेले मार्क रॉस यांनी यापूर्वी सिडनी, अथेन्स आणि बीजिंग ऑलिम्पिक तसेच पॅरालिम्पिक स्पर्धांसाठी साईनेज आणि नेव्हिगेशन (दिशादर्शन) प्रणाली विकसित केली आहे.
काय म्हणाले तज्ज्ञ आणि अधिकारी?
"कुंभमेळ्यातील प्रचंड गर्दी लक्षात घेता सर्वसमावेशक आणि सुरक्षित दिशादर्शक प्रणाली तयार करण्यावर आमचा भर आहे. पुढील टप्प्यात विश्लेषण अहवाल आणि डायग्रामॅटिक स्टडीजद्वारे भाविकांच्या प्रवासाचा अभ्यास आणि प्रत्यक्ष अडचणींचे मॅपिंग करण्यात येईल."
— मार्क रॉस, आंतरराष्ट्रीय साईनेज तज्ज्ञ.
"भाविकांसाठी ही दिशादर्शक प्रणाली एखाद्या ‘सायलेंट गाईड’सारखी (शांत मार्गदर्शक) काम करेल, असा आमचा प्रयत्न आहे. यामुळे नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये भाविकांची हालचाल अधिक सुलभ आणि सुरक्षित होईल."
— बारिश दाते, सहसंस्थापक, ग्राफिक्स बियॉन्ड.
"सिंहस्थ २०२७ दरम्यान गर्दी व्यवस्थापन, आपत्कालीन प्रतिसाद आणि भाविकांच्या सोयीसाठी ही वैज्ञानिक वे-फाइंडिंग प्रणाली अत्यंत महत्त्वाची आणि मैलाचा दगड ठरणार आहे."
— शेखर सिंह, आयुक्त, नाशिक त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरण.
?s=20
