नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ६ मे - जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या किमती भडकलेल्या असताना इराकने जगाला थक्क करणारा निर्णय घेतला आहे. पश्चिम आशियातील तणाव आणि अमेरिकन निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर, इराकने अवघ्या ३,१०० रुपये प्रति बॅरल या दराने कच्चे तेल विकण्याची घोषणा केली आहे. सध्या जागतिक बाजारात ब्रेंट क्रूडचा दर ११,००० रुपयांच्या आसपास असताना इराकने दिलेली ही ७० टक्क्यांहून अधिक सवलत ऊर्जा क्षेत्रात मोठी खळबळ उडवून देणारी ठरेल.
'बसरा ग्रेड' तेलासाठी विशेष ऑफर
इराकचे 'बसरा ग्रेड' तेल हे अत्यंत उच्च दर्जाचे मानले जाते. इराकच्या या ऑफरनुसार, खरेदीदारांना हे तेल इराकच्या स्वतःच्या टँकर्समधून पुरवले जाईल. मात्र, यासाठी खरेदीदारांना 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुज' (होर्मुज सामुद्रधुनी) पर्यंत यावे लागेल. एका बॅरलमध्ये १५९ लिटर तेल असते, या हिशोबाने इराकने दिलेली ही किंमत प्रति लिटर २० रुपयांपेक्षाही कमी पडणार असल्याने अनेक देशांचे लक्ष याकडे लागले आहे.
अमेरिकेच्या सुरक्षेवर भिस्त
इराकची ९० टक्के अर्थव्यवस्था ही खनिज तेलावर अवलंबून आहे. संयुक्त अरब अमिरातीने 'ओपेक' मधून बाहेर पडण्याच्या निर्णयामुळे इराकच्या निर्यातीवर परिणाम होण्याची भीती आहे. इराकच्या तेल क्षेत्रात हॅलिबर्टन आणि एसएलबी यांसारख्या मोठ्या अमेरिकन कंपन्या कार्यरत आहेत. त्यामुळे इराकचा असा विश्वास आहे की, अमेरिका या तेल टँकर्सना सागरी सुरक्षा पुरवेल, ज्यामुळे खरेदीदारांचा जोखीम कमी होईल.
काय होणार परिणाम?
इंधन दर कपात: जर इराकचा हा प्रस्ताव यशस्वी झाला आणि मोठ्या देशांनी खरेदी सुरू केली, तर जागतिक स्तरावर पेट्रोल-डिझेलचे दर लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतात.
जागतिक राजकारण: इराकच्या या निर्णयामुळे रशिया आणि सौदी अरेबियासारख्या तेल उत्पादक देशांच्या धोरणांवर दबाव वाढण्याची शक्यता आहे.
आर्थिक लवचिकता: भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदार देशांसाठी ही 'सुवर्णसंधी' ठरू शकते, ज्यामुळे परकीय चलन साठ्याची मोठी बचत होईल.
मात्र, होर्मुज सामुद्रधुनीतील वाढता लष्करी तणाव आणि यावर अमेरिकेची अधिकृत भूमिका काय असेल, याकडे संपूर्ण जगाचे डोळे लागले आहेत.