नाशिक, (विशेष प्रतिनिधी) २६ एप्रिल - भारतीय हवाई दलाने (IAF) संरक्षणाच्या क्षेत्रात स्वावलंबनाकडे एक मोठे पाऊल टाकले आहे. हवाई दलाची शान असलेल्या 'सुखोई-३० एमकेआय' (Su-30MKI) या लढाऊ विमानात आता भारतीय बनावटीची आणि पाश्चिमात्य क्षेपणास्त्रे तैनात करणे अधिक सोपे होणार आहे. यासाठी हवाई दलाने पूर्णपणे स्वदेशी 'वेपन इंटिग्रेशन टेस्टर' (WIT) विकसित करण्याची प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू केली आहे.
'सोर्स कोड'चा अडथळा होणार दूर
रशियन बनावटीच्या सुखोई विमानात रशियाव्यतिरिक्त इतर देशांची शस्त्रे जोडणे हे आजवर मोठे तांत्रिक आव्हान होते. कोणत्याही विमानातून क्षेपणास्त्र डागण्यासाठी विमानाचा 'मिशन कॉम्प्युटर' आणि क्षेपणास्त्र यांच्यात अचूक संवाद होणे आवश्यक असते. मात्र, रशियाकडून विमानाचा मूळ 'सोर्स कोड' (Source Code) देण्यास निर्बंध असल्याने, भारताला स्वतःची 'अस्त्र' किंवा 'रुद्रम' सारखी अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रे या विमानात बसवण्यासाठी रशियन अभियंत्यांवर अवलंबून राहावे लागत होते. आता हा नवीन 'विट' (WIT) हा अडथळा कायमचा दूर करेल.
नाशिकचे ११ बीआरडी केंद्र ठरणार 'कणा'
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे केंद्रस्थान नाशिकमधील ओझर येथील ११ बेस रिपेअर डेपो (11 BRD) हे आहे. हिंदुस्थान एरोनॉटिक्स लिमिटेडच्या (HAL) सहकार्याने हे तंत्रज्ञान विकसित केले जात आहे. 'मेक इन इंडिया' अंतर्गत विकसित होणाऱ्या या तंत्रज्ञानामुळे सर्व हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअरवर भारताचे पूर्ण नियंत्रण असेल. यामुळे परकीय देशांवरील तांत्रिक अवलंबित्व संपून कोट्यवधी रुपयांची परकीय चलन बचत होणार आहे.
कसे काम करणार हे तंत्रज्ञान?
'वेपन इंटिग्रेशन टेस्टर' हे एका डिजिटल दुभाष्याप्रमाणे (Translator) काम करेल. प्रत्यक्ष विमानात बदल न करता, हे यंत्र जमिनीवरच क्षेपणास्त्राच्या डिजिटल वर्तणुकीची चाचणी करेल. यामुळे:
हवेत प्रत्यक्ष चाचणी घेण्यापूर्वी जमिनीवरच सर्व धोके तपासता येतील.
विमानाचे कॉम्प्युटर आणि क्षेपणास्त्र यांच्यातील तांत्रिक संवाद अचूक असल्याची खात्री होईल.
वैमानिक आणि विमानाची सुरक्षितता अधिक मजबूत होईल.
'सुपर सुखोई' युगाची पहाट
हा प्रकल्प भारतीय हवाई दलाच्या ७.५ अब्ज डॉलर्सच्या 'सुपर सुखोई' या महा-अपग्रेड योजनेचा महत्त्वाचा भाग आहे. या योजनेतंर्गत ८४ सुखोई विमानांना आधुनिक रडार, इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर यंत्रणा आणि नवीन कॉकपिटने सुसज्ज केले जाणार आहे. नवीन टेस्टरमुळे सुखोई विमान हे भारतीय, रशियन आणि युरोपियन अशा तिन्ही प्रकारच्या शस्त्रास्त्रांचा मारा करण्यास सक्षम ठरेल.
या स्वदेशी तंत्रज्ञानामुळे सुखोई आता खऱ्या अर्थाने 'युनिव्हर्सल प्लॅटफॉर्म' बनणार असून, भारतीय हवाई दलाची मारक क्षमता जागतिक स्तरावर अधिक धारदार होणार आहे.
