नाशिक, (विशेष प्रतिनिधी) १९ एप्रिल - भारतीय हवाई दलाच्या ताफ्यात स्वदेशी बनावटीची ‘तेजस’ (Tejas Mk1A) लढाऊ विमाने जलदगतीने सामील होण्यासाठी आता नाशिकच्या ओझर येथील हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) सज्ज झाली आहे. नाशिकमध्ये सुरू करण्यात आलेल्या नवीन उत्पादन लाईनमध्ये अत्याधुनिक 'प्रिसिजन असेंब्ली जिग्स' (Precision Assembly Jigs) चा वापर करण्यात येणार असून, यामुळे विमानांच्या निर्मितीला मोठी गती मिळणार आहे.
नाशिक ठरणार 'तेजस'चा नवा गड
आतापर्यंत तेजस विमानांचे उत्पादन प्रामुख्याने बेंगळुरू येथील केंद्रात होत होते. मात्र, हवाई दलाची वाढती गरज आणि विमानांच्या वितरणातील वेग वाढवण्यासाठी संरक्षण मंत्रालयाने नाशिकमध्ये तिसरी उत्पादन लाईन (Production Line) कार्यान्वित करण्याचा निर्णय घेतला. या सुविधीमुळे वर्षाकाठी विमानांच्या उत्पादनाची क्षमता १६ वरून २४ पर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
काय आहे 'प्रिसिजन असेंब्ली जिग्स'चे महत्त्व?
विमान निर्मितीमध्ये अचूकता (Precision) अत्यंत महत्त्वाची असते. नवीन तंत्रज्ञानामुळे खालील फायदे होणार आहेत:
अचूक जोडणी: विमानाचे सुटे भाग जोडताना मानवी त्रुटी कमी होऊन अधिक अचूकता येईल.
वेळेची बचत: पारंपारिक पद्धतीपेक्षा या जिग्समुळे विमानाचे सांगाडे (Airframes) तयार करण्याचा वेग लक्षणीयरीत्या वाढेल.
दर्जेदार बांधणी: प्रगत तंत्रज्ञानामुळे विमानाची संरचना अधिक मजबूत आणि दीर्घकाळ टिकणारी होईल.
हवाई दलासाठी सुवर्णसंधी
भारतीय हवाई दलाने ८३ तेजस Mk1A विमानांची ऑर्डर दिलेली आहे आणि भविष्यात ही संख्या आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. नाशिकची ही नवीन लाईन केवळ नवीन विमानेच तयार करणार नाही, तर या प्रकल्पामुळे स्थानिक स्तरावर सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना (MSMEs) देखील मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील.
"नाशिकच्या ओझर येथील मिग प्रकल्पाचा अनुभव आणि आता मिळालेली नवीन तंत्रज्ञानाची जोड, यामुळे तेजस प्रकल्पाला एक जागतिक दर्जाचे वलय प्राप्त होईल."
— संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञ