मुंबई, (प्रतिनिधी) १३ एप्रिल - अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धविराम (Ceasefire) जर अयशस्वी ठरला, तर संपूर्ण जगाला मोठ्या आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागेल, असा गंभीर इशारा जागतिक बँकेचे (World Bank) अध्यक्ष अजय बंगा यांनी दिला आहे. युद्धविराम कायम राहिला तरी त्याचे परिणाम दीर्घकाळ जाणवतील, मात्र तो रद्द झाल्यास जागतिक विकासदरात मोठी घट होऊन महागाईचा भडका उडण्याची भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्थेला धक्का
अजय बंगा यांनी रॉयटर्सला दिलेल्या मुलाखतीत जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होणाऱ्या परिणामांचे विश्लेषण केले. त्यांच्या मते:
विकासदरात घट: जर हे युद्ध लांबले, तर जगाचा विकासदर १ टक्क्यापर्यंत घसरू शकतो. प्रगत आणि विकसनशील अशा दोन्ही अर्थव्यवस्थांना याचा मोठा फटका बसेल.
महागाईचा भडका: युद्धामुळे इंधन पुरवठा विस्कळीत झाल्यास जागतिक महागाई ०.९ टक्क्यांनी वाढण्याची शक्यता आहे. विशेषतः अन्नधान्य आणि ऊर्जेच्या किमती गगनाला भिडू शकतात.
पुरवठा साखळी विस्कळीत: तेल, गॅस, खते आणि हेलियम यांसारख्या महत्त्वाच्या संसाधनांच्या पुरवठ्यावर आधीच परिणाम झाला असून, युद्ध सुरूच राहिल्यास ही परिस्थिती अधिक बिकट होईल.
'सीजफायर' असूनही तणाव कायम
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुढाकार घेऊन दोन आठवड्यांचा युद्धविराम जाहीर केला असला, तरी इस्रायल आणि इराणमधील हल्ले पूर्णपणे थांबलेले नाहीत. इराणने आपले गोठवलेले निधी मुक्त करण्याची आणि लेबनॉनमध्ये युद्धविराम लागू करण्याची अट ठेवली आहे. ही चर्चा फिस्कटली तर लष्करी कारवाईचा इशारा ट्रम्प यांनी दिला आहे. या अस्थिरतेमुळे जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या किमतीत ५० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे.
विकसनशील देशांना मोठा धोका
अजय बंगा यांनी सावध केले आहे की, विकसनशील देशांसाठी हे संकट अधिक गडद असेल. या देशांमधील विकासदर ४ टक्क्यांवरून २.६ टक्क्यांपर्यंत खाली येऊ शकतो. "देशांनी परवडणार नाही अशा सबसिडी देणे टाळावे, अन्यथा भविष्यात मोठी आर्थिक डबघाई निर्माण होईल," असा सल्लाही त्यांनी दिला आहे. जागतिक बँक अशा संकटात सापडलेल्या देशांना ३० ते ७० अब्ज डॉलर्सची मदत देण्यास तयार असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.