मुंबई, (प्रतिनिधी) ८ एप्रिल - मध्यपूर्वेतील तणाव निवळण्याच्या दृष्टीने आज एक अत्यंत महत्त्वाची आणि सकारात्मक घडामोड समोर आली आहे. संपूर्ण इराणी संस्कृती बेचिराख करण्याचा इशारा देणारे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधात नियोजित असलेली लष्करी कारवाई तूर्तास स्थगित करण्याचा मोठा निर्णय घेतला आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि लष्करप्रमुख फिल्ड मार्शल असीम मुनीर यांच्याशी झालेल्या प्रदीर्घ चर्चेनंतर हा निर्णय घेतल्याचे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले.
काय आहे ट्रम्प यांची अट?
ट्रम्प यांनी 'ट्रुथ सोशल'वर पोस्ट करत या निर्णयाची माहिती दिली. त्यांनी म्हटले आहे की, "इराणने 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' तात्काळ आणि सुरक्षित व्यापारासाठी पूर्णपणे खुली ठेवण्याचे मान्य केल्यास, अमेरिका पुढील दोन आठवड्यांसाठी संभाव्य बॉम्बहल्ला आणि लष्करी कारवाई थांबवण्यास तयार आहे." हा दोन आठवड्यांचा कालावधी प्रलंबित चर्चांना अंतिम स्वरूप देण्यासाठी वापरला जाणार आहे.
'आम्ही उद्दिष्टे साध्य केली'
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी या प्रक्रियेला 'उभयपक्षी युद्धविराम' असे संबोधले आहे. "अमेरिकेने आपली सर्व लष्करी उद्दिष्टे केवळ पूर्णच केलेली नाहीत, तर ती ओलांडली आहेत. इराणसोबत दीर्घकालीन शांतता प्रस्थापित करण्याच्या दृष्टीने आम्ही आता एका निर्णायक कराराच्या उंबरठ्यावर आहोत," असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. इराणकडून १० कलमी शांतता प्रस्ताव प्राप्त झाला असून, तो चर्चेसाठी एक व्यवहार्य आधार असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
पाकिस्तानची निर्णायक मध्यस्थी
या संपूर्ण प्रक्रियेत पाकिस्तानने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. ट्रम्प यांनी शाहबाज शरीफ आणि असीम मुनीर यांच्याशी झालेल्या सविस्तर चर्चेचा विशेष उल्लेख केला आहे. अनेक दशकांपासून प्रलंबित असलेल्या या गंभीर समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढणे, हा आपल्यासाठी सन्मानाचा विषय असल्याचे ट्रम्प म्हणाले.
?s=20
इराणकडूनही सकारात्मक प्रतिसाद
ट्रम्प यांच्या या घोषणेनंतर इराणनेही नरमाईची भूमिका घेतली आहे. इराणचे परराष्ट्र मंत्री सय्यद अब्बास अराघची यांनी 'एक्स'वर (ट्विटर) पोस्ट करत दोन आठवड्यांच्या शस्त्रसंधीला दुजोरा दिला. इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेच्या वतीने त्यांनी हे निवेदन जारी केले. अराघची यांनी देखील या यशस्वी मध्यस्थीसाठी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांचे आभार मानले आहेत.
दोन आठवड्यांची मुदत
प्रलंबित मुद्द्यांवर चर्चा करून कराराची अंमलबजावणी करण्यासाठी ही वेळ देण्यात आली आहे.
हॉर्मुझची सामुद्रधुनी
जागतिक व्यापारासाठी ही सामुद्रधुनी खुली ठेवणे ही अमेरिकेची प्रमुख अट आहे.
शांतता प्रस्ताव
इराणच्या १० कलमी प्रस्तावावर आता अमेरिका विचार करत आहे.
या निर्णयामुळे जागतिक बाजारपेठेसह आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली असून, मध्यपूर्वेतील युद्धाचे ढग तूर्तास विरताना दिसत आहेत.