नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ६ एप्रिल - वरकरणी सडपातळ किंवा बारीक दिसणाऱ्या व्यक्तींना हृदयविकार किंवा मधुमेह होणार नाही, हा समज चुकीचा आहे. विशेषतः भारतीय व्यक्तींमध्ये शरीर बारीक असूनही पोटाच्या मध्यभागातील चरबी (Visceral Fat) अधिक असते, जी हृदयविकार आणि मधुमेहासाठी अत्यंत धोकादायक ठरू शकते, असे प्रतिपादन केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी केले.
नवी दिल्ली येथे सुविख्यात हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. एच. के. चोप्रा यांनी संपादित केलेल्या 'ऍडव्हान्सेस इन ओबेसिटी आणि लिपिड मॅनेजमेंट इन सीव्हीडी' (CVD) या सर्वसमावेशक पाठ्यपुस्तकाचे प्रकाशन डॉ. सिंह यांच्या हस्ते झाले, त्यावेळी ते बोलत होते.
'पोटाचा घेरा' हा चिंतेचा विषय
भारतात स्त्री आणि पुरुष दोघांमध्येही एकूण लठ्ठपणापेक्षा पोटाभोवतीची चरबी वाढण्याचे प्रमाण अधिक आहे. "अनेकदा वजन सामान्य असूनही केवळ पोटाच्या भागातील अंतर्गत अवयवांवरील चरबीमुळे (आंतरअंग चरबी) रक्तदाब, फॅटी लिव्हर आणि लिपिड विकारांसारखे धोके निर्माण होतात. याकडे केवळ लठ्ठपणा म्हणून न पाहता, एक गंभीर वैद्यकीय समस्या म्हणून पाहून वेळीच उपचार करणे गरजेचे आहे," असे डॉ. सिंह यांनी स्पष्ट केले.
अतिश्रम आणि अशास्त्रीय व्यायामाचा धोका
वाढत्या हृदयविकाराच्या घटनांवर भाष्य करताना मंत्र्यांनी तरुणांना महत्त्वाचा सल्ला दिला. "पुरेशी तयारी किंवा विश्रांती न घेता, सुदृढ दिसण्यासाठी केले जाणारे अतिश्रम आणि व्यायामाच्या अशास्त्रीय पद्धती आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतात. शरीर कमावण्याच्या नादात शिस्त, पुरेशी झोप आणि शास्त्रीय मार्गदर्शनाकडे दुर्लक्ष करू नका," असे त्यांनी आवर्जून सांगितले.
'विकसित भारत, स्वस्थ भारत'चा संकल्प
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या 'स्वस्थ भारत' मोहिमेचा संदर्भ देत डॉ. सिंह म्हणाले की, तेलाचा वापर कमी करणे आणि अनारोग्यकारी आहार टाळणे ही आता राष्ट्रीय गरज बनली आहे. हे पुस्तक लठ्ठपणाच्या समस्येला तोंड देण्याच्या सरकारी प्राधान्यक्रमाशी सुसंगत असून 'लठ्ठपणामुक्त भारत' घडवण्यासाठी दिशादर्शक ठरेल.
पुस्तकाचे वैशिष्ट्य
तज्ज्ञांचे योगदान: भारत आणि परदेशातील ३०० हून अधिक तज्ज्ञांनी या पुस्तकासाठी लेखन केले आहे.
आधुनिक विषय: यात लिपिड व्यवस्थापन, डिजिटल हेल्थ आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित वैद्यकीय निर्णय प्रणाली यांसारख्या अत्याधुनिक विषयांचा समावेश आहे.
मार्गदर्शक: हे पुस्तक वैद्यकीय क्षेत्रातील विद्यार्थी आणि डॉक्टरांसाठी उपचारांच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण संदर्भ ग्रंथ ठरणार आहे.
चयापचय विकारांमुळे होणारा टाइप-२ मधुमेह आणि हृदयविकार टाळण्यासाठी केवळ औषधेच नव्हे, तर शाश्वत जीवनशैली आणि आहार पद्धतीतील बदल हाच एकमेव प्रभावी मार्ग असल्याचे या कार्यक्रमात अधोरेखित करण्यात आले.